KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 15.
Do zabezpieczenia silnika, którego parametry znamionowe zamieszczono w ramce, należy wybrać wyłącznik silnikowy o oznaczeniu fabrycznym
Ilustracja przedstawia tabliczkę znamionową silnika elektrycznego, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyłącznik silnikowy dobiera się do prądu znamionowego In z tabliczki silnika, tak aby zakres nastawy wyzwalacza termicznego obejmował In.
Tu In=0,69 A, więc właściwy jest aparat z regulacją 0,63–1,0 A, co spełnia "PKZM01 – 1". Pozostałe propozycje mają zakresy zbyt niskie lub zbyt wysokie.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór wyłącznika silnikowego wykonuje się na podstawie prądu znamionowego In odczytanego z tabliczki znamionowej silnika. Kluczowa zasada brzmi: zakres nastawy wyzwalacza termicznego (przeciążeniowego) wyłącznika musi obejmować wartość In, aby można było ustawić pokrętłem dokładnie prąd silnika i zapewnić skuteczną ochronę przed przeciążeniem.

W danych silnika podano In = 0,69 A (silnik trójfazowy, 400 V). Oznacza to, że szukamy wyłącznika, którego przedział regulacji zawiera 0,69 A.

  • Odpowiedź "PKZM01 – 1" jest poprawna, ponieważ odpowiada zakresowi nastawy 0,63–1,0 A, czyli 0,69 A mieści się w przedziale. W praktyce nastawia się na pokrętle wartość 0,69 A.
  • Odpowiedź "PKZM01 – 0,63" jest nieprawidłowa, bo zakres 0,4–0,63 A kończy się na 0,63 A, a więc przy 0,69 A wyłącznik mógłby wyzwalać już przy pracy znamionowej (zbyt "ciasny"/za niski zakres).
  • Odpowiedź "MMS-32S – 1,6A" jest nieprawidłowa, bo odpowiada zakresowi około 1,0–1,6 A. Dla silnika 0,69 A taki wyłącznik nie zapewnia właściwej ochrony przeciążeniowej (nie da się ustawić 0,69 A).
  • Odpowiedź "MMS-32S – 4A" jest nieprawidłowa, bo to zakres zdecydowanie wyższy (około 2,5–4,0 A), całkowicie niedopasowany do prądu 0,69 A i niechroniący poprawnie silnika w razie przeciążenia.

Wniosek: jedynym właściwym wyborem jest wyłącznik, którego zakres regulacji obejmuje 0,69 A, czyli "PKZM01 – 1".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobiera się taki wyłącznik silnikowy, aby zakres nastawy termicznej obejmował prąd znamionowy In z tabliczki silnika. Następnie ustawia się pokrętło na wartość In (np. 0,69 A). Zbyt mały zakres będzie powodował niepotrzebne zadziałania, a zbyt duży nie zapewni ochrony przeciążeniowej.
Oznacza to, że wartość prądu znamionowego silnika musi mieścić się między minimum i maksimum regulacji wyłącznika. Tylko wtedy można nastawić zabezpieczenie dokładnie na prąd silnika. Jeśli In jest poza zakresem, wyłącznik nie da się poprawnie ustawić.
"Zapas" w postaci wyłącznika o zbyt dużym zakresie (np. 1,0–1,6 A do silnika 0,69 A) sprawia, że nie da się nastawić prądu na właściwy poziom. W efekcie przeciążenie silnika może nie spowodować zadziałania zabezpieczenia na czas, co zwiększa ryzyko przegrzania uzwojeń i uszkodzenia napędu.
Najważniejszy jest prąd znamionowy In. Pomocniczo przydają się też napięcie i sposób połączenia (np. 400 V w gwiazdę), aby upewnić się, że silnik pracuje w zakładanych warunkach. Do samego doboru zakresu termicznego wyłącznika decydujące jest jednak In.
Tak, typowy wyłącznik silnikowy łączy dwie funkcje: termiczną (przeciążeniową) i elektromagnetyczną (zwarciową). Termika reaguje na dłużej trwający nadprąd, a człon elektromagnetyczny na nagły, duży prąd zwarciowy. Zakres nastawy dotyczy zwykle członu termicznego.
Najczęstsze błędy to: wybór zbyt małego zakresu (wyłącznik będzie wyzwalał mimo poprawnej pracy), wybór zbyt dużego zakresu (brak skutecznej ochrony przeciążeniowej) oraz nieuwzględnienie, że oznaczenie aparatu odpowiada przedziałowi regulacji, a nie jednej stałej wartości prądu.
Ponieważ 0,69 A jest większe niż górna granica 0,63 A. Nie da się nastawić wyłącznika na 0,69 A, więc nawet przy normalnej pracy blisko prądu znamionowego zabezpieczenie może zadziałać. Poprawny dobór wymaga przedziału, w którym 0,69 A leży wewnątrz zakresu.
Po doborze właściwego zakresu ustawia się pokrętło prądu na wartość In z tabliczki znamionowej silnika (np. 0,69 A). W praktyce warto potwierdzić warunki pracy, rozruch oraz czy silnik nie jest przeciążony mechanicznie. Nastawa nie zastępuje poprawnej eksploatacji napędu.
Nie, sama moc nie jest wystarczająca. Do doboru wyłącznika silnikowego decydujący jest prąd znamionowy In, ponieważ to do niego nastawia się zabezpieczenie termiczne. Moc może korelować z prądem, ale zależy też od napięcia, sprawności i cosφ, więc zawsze lepiej opierać się na In z tabliczki.
Najpierw odczytaj In z tabliczki, potem sprawdź w odpowiedziach, który aparat ma zakres regulacji obejmujący tę wartość. Odrzucaj zakresy, w których In jest powyżej maksimum albo poniżej minimum. Na końcu upewnij się, że zostaje tylko jedna opcja spełniająca warunek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe propozycje mają zakresy zbyt niskie lub zbyt wysokie."

Materiały:

  • Instrukcje i katalogi producentów wyłączników silnikowych (PKZM01, MMS-32S) – tabele zakresów nastaw
  • Podręczniki z podstaw elektroenergetyki/elektrotechniki: zabezpieczenia silników i aparatura łączeniowa
  • Materiały szkoleniowe z doboru zabezpieczeń przeciążeniowych i zwarciowych dla silników trójfazowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego