KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 24.
Ile wynosi objętość wykopu i nasypu kwadratu przedstawionego na planie siatki?
Ilustracja przedstawia plan siatki z dwoma obszarami o różnych powierzchniach, co jest związane z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Linia 20,00 dzieli pole na strefę nasypu (rzędne < 20,00) o powierzchni 70 m² i strefę wykopu (rzędne > 20,00) o powierzchni 30 m².
Średnia różnica wysokości w nasypie: (0,30+0,50+0+0)/4=0,20 m, więc VN=70·0,20=14 m3 (zapis VN=-14). W wykopie: (0,30+0,10+0+0)/4=0,10 m, VW=30·0,10=3 m3 (VW=+3).

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie siatki kwadratów objętość robót ziemnych w danym polu wyznacza się jako V = P · h̄, gdzie P to pole strefy (części kwadratu), a to średnia wysokość (średnia różnica rzędnych) liczona względem linii zerowej.

Linia zerowa ma rzędną 20,00 i przechodzi przez wnętrze kwadratu, dzieląc go na dwie części o znanych polach: 70 m² oraz 30 m². Dla punktów, które leżą na linii zerowej, różnica wysokości wynosi 0, więc w średniej trzeba je uwzględnić jako zera.

Nasyp występuje tam, gdzie rzędne terenu są poniżej 20,00 (trzeba "dodać" grunt). Dla naroży 19,70 i 19,50 różnice do 20,00 wynoszą odpowiednio 0,30 m i 0,50 m. Średnia dla tej strefy (dwa naroża + dwa punkty na linii zerowej):
(0,30 + 0,50 + 0 + 0) / 4 = 0,20 m.
Objętość: 70 m² · 0,20 m = 14 m3. W zadaniu przyjęto zapis znaków, w którym nasyp oznacza się jako ujemny, więc VN = -14 m3.

Wykop występuje tam, gdzie rzędne terenu są powyżej 20,00 (grunt jest zdejmowany). Dla naroży 20,30 i 20,10 różnice do 20,00 to 0,30 m i 0,10 m. Średnia:
(0,30 + 0,10 + 0 + 0) / 4 = 0,10 m.
Objętość: 30 m² · 0,10 m = 3 m3, czyli VW = +3 m3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Warianty z zamienionymi wartościami 14 i 3 m3 wynikają zwykle z pomylenia, do której strefy przypisane jest pole 70 m² i 30 m².
  • Warianty ze "złymi" znakami to typowy skutek zastosowania innej konwencji (np. nasyp dodatni, wykop ujemny) niż ta przyjęta w tym zadaniu.
  • Warianty z odwróconym przypisaniem wykop/nasyp wynikają z błędnej interpretacji relacji: rzędna poniżej linii zerowej → nasyp, rzędna powyżej → wykop.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz różnice do linii zerowej i sprawdź, czy w średniej uwzględniasz także punkty o różnicy 0 (na przecięciu z linią 20,00).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Linia zerowa to linia (np. o rzędnej 20,00), wzdłuż której różnica między terenem istniejącym a projektowanym wynosi 0. Dzieli ona obszar na strefę, gdzie trzeba dowieźć materiał (nasyp), oraz strefę, gdzie trzeba go usunąć (wykop).
Porównaj rzędne narożników z rzędną linii zerowej. Jeśli rzędne są niższe niż linia (np. 19,70 przy 20,00), to brakuje gruntu i powstaje nasyp. Jeśli rzędne są wyższe (np. 20,30 przy 20,00), to nadmiar gruntu daje wykop.
Stosuje się średnią z wartości w wierzchołkach/udziałach pola. Gdy część wierzchołków leży na linii zerowej, ich różnica wysokości wynosi 0 i trzeba je wliczyć do średniej. Typowo liczy się średnią arytmetyczną z czterech "punktów": dwie różnice i dwa zera.
Wynika to z liczenia średniej arytmetycznej dla pola kwadratu (lub jego części) na podstawie czterech wartości w węzłach/udziałach. Jeśli dwa punkty są na linii zerowej, nadal stanowią dwie z czterech wartości i wchodzą do średniej jako 0.
Użyj wzoru V = P · h̄. Pole P odczytujesz z opisu (np. 70 m²), a średnią wysokość liczysz z różnic rzędnych do linii zerowej (np. 0,20 m). Wynik ma jednostkę m3.
Nie. W zadaniach często stosuje się konwencję znaków: nasyp zapisuje się jako wartość ujemną (trzeba "dodać" materiał), a wykop jako dodatnią (materiał jest zdejmowany). Kluczowe jest konsekwentne trzymanie się konwencji podanej/przyjętej w arkuszu.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie wykopu z nasypem (zła interpretacja względem linii zerowej), zastosowanie odwrotnej konwencji znaków, pominięcie zer w średniej oraz nieuwaga w rachunkach (np. średnia z dwóch wartości zamiast z czterech).
Stosuje się ją przy szacowaniu kubatur robót ziemnych na większych obszarach: niwelacja terenu, place budowy, drogi, zbiorniki czy nasypy. Metoda jest wygodna, bo opiera się na regularnej siatce i prostych obliczeniach z różnic wysokości.
Porównaj rząd wielkości: jeśli różnice wysokości są rzędu 0,1–0,5 m, a pola rzędu dziesiątek m², to objętości powinny wyjść w kilku–kilkunastu m3. Dodatkowo sprawdź, czy większe pole daje większą objętość przy porównywalnych różnicach.
Ćwicz schemat: 1) wyznacz strefy względem linii zerowej, 2) policz różnice rzędnych, 3) policz średnią z uwzględnieniem zer, 4) pomnóż przez pole, 5) na końcu dopasuj znaki według przyjętej konwencji. Rozwiązuj krótkie zestawy zadań na czas.
info

Statystycznie 29% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w wykopie: (0,30+0,10+0+0)/4=0,10 m, VW=30·0,10=3 m3 (VW=+3).

Materiały:

  • Skrypty/opracowania z geodezji inżynieryjnej dotyczące obliczania kubatur robót ziemnych metodą siatki kwadratów
  • Zestawy zadań rachunkowych z niwelacji i obliczeń objętości
  • Notatki z definicji: linia zerowa, wykop, nasyp, rzędna projektowana

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego