KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 24.
Ile wynosi wartość azymutu A12-13 obliczona na podstawie danych zapisanych na rysunku?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek związany z geodezją, używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Azymut A12-13 wyznacza się z danych z rysunku przez obliczenie różnic współrzędnych ΔX i ΔY między punktami 12 i 13, a następnie obliczenie kąta kierunkowego (arctg) i dobór właściwej ćwiartki, aby wynik był w zakresie 0–400g. Po wykonaniu tych kroków otrzymuje się wartość 110,7140g.

Pełne wyjaśnienie:

Azymut A12-13 to kierunek z punktu 12 na punkt 13 wyrażony w jednostce gon (grad), zwykle w zakresie 0–400g. W zadaniach egzaminacyjnych jest on najczęściej liczony z danych geometrycznych lub współrzędnych odczytanych z rysunku.

Typowa procedura obliczeń wygląda następująco:

  • Odczytaj z rysunku dane potrzebne do wyznaczenia położenia punktów 12 i 13 (najczęściej współrzędne lub przyrosty).
  • Oblicz różnice współrzędnych: ΔX = X13 − X12 oraz ΔY = Y13 − Y12.
  • Wyznacz kąt z funkcji arctg, np. arctg(ΔY/ΔX) (w zależności od przyjętej konwencji osi i definicji azymutu w zadaniu).
  • Dobierz właściwą ćwiartkę na podstawie znaków ΔX i ΔY, aby azymut odpowiadał rzeczywistemu kierunkowi na rysunku i mieścił się w 0–400g.

Odpowiedź "A12-13 = 110,7140g" jest zgodna z takim sposobem wyznaczania kierunku z danych z rysunku, z prawidłowym uwzględnieniem ćwiartki.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "A12-13 = 68,8250g" odpowiada sytuacji, w której przy obliczeniu kąta pominięto część korekty (np. przyjęto niewłaściwą zależność osi lub niezgodnie z rysunkiem określono zwrot kierunku).
  • "A12-13 = 268,8250g" jest przesunięte o ok. 200g względem wartości z innej ćwiartki — to typowy skutek błędnego doboru ćwiartki (mylenie znaków ΔX/ΔY lub mechaniczne dodanie 200g).
  • "A12-13 = 310,7140g" ma ten sam "rdzeń" liczbowy co poprawny wynik, ale jest przesunięte o 200g; często wynika to z odwrócenia kierunku (pomylenie A12-13 z A13-12) albo z błędnej korekty ćwiartki.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu azymutu zawsze wykonaj szybki test sensowności: porównaj zwrot kierunku na rysunku (czy idzie "na północ/południe" i "na wschód/zachód") z tym, co wynika z przyjętej ćwiartki. To proste sprawdzenie często eliminuje błędy o 200g.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Azymut to miara kierunku linii (np. z punktu 12 na 13) w odniesieniu do kierunku północy lub osi układu współrzędnych, zwykle w zakresie 0–400g. Służy do obliczeń kierunków, tyczenia oraz kontroli przebiegu linii i obiektów w terenie.
Najpierw liczysz różnice współrzędnych: ΔX = X2−X1 i ΔY = Y2−Y1. Potem wyznaczasz kąt z arctg(ΔY/ΔX) (zgodnie z konwencją), a na końcu dobierasz właściwą ćwiartkę na podstawie znaków ΔX i ΔY, aby wynik był w 0–400g.
Funkcja arctg zwraca kąt ograniczony zakresem, który nie rozróżnia wszystkich kierunków na płaszczyźnie. Ten sam iloraz ΔY/ΔX może odpowiadać różnym ćwiartkom. Bez korekty można otrzymać wynik przesunięty o 200g lub 400g względem właściwego.
W typowych definicjach geodezyjnych kierunki przeciwne różnią się o 200g (pół pełnego kąta). Dlatego pomylenie kolejności punktów (12→13 zamiast 13→12) jest częstym błędem i daje wynik "pozornie sensowny", ale przesunięty o 200g.
Porównaj znaki ΔX i ΔY z kierunkiem na szkicu: jeśli linia idzie na wschód i na północ, azymut powinien trafić do odpowiedniego zakresu (ćwiartki) zgodnego z tą orientacją. Dodatkowo upewnij się, że wynik mieści się w 0–400g, a nie np. jest "odwrócony".
Symbol "g" oznacza gon (grad) – jednostkę kąta używaną w geodezji, gdzie pełny kąt ma 400g. To inny podział niż w stopniach (360°). W zadaniach trzeba pilnować, aby kalkulator lub tablice były ustawione na właściwą jednostkę.
Najczęstsze pomyłki to: błędne podstawienie ΔX i ΔY (zamiana kolejności odejmowania), zły dobór ćwiartki po arctg, praca w złych jednostkach (stopnie zamiast gon), oraz nieuwzględnienie, że azymut ma być w zakresie 0–400g.
Azymuty wykorzystuje się m.in. przy tyczeniu osi budowli i sieci, wyznaczaniu kierunków na osnowie, obliczeniach polowych przy pomiarach sytuacyjnych oraz przy kontroli zgodności pomiarów. To podstawowe narzędzie do opisu orientacji linii w terenie.
Jeśli rysunek podaje kąty/kierunki lub przyrosty, najpierw odczytaj dane liczbowe i sprowadź je do ΔX i ΔY albo do relacji pozwalającej policzyć kąt. Sama grafika bez danych liczbowych zwykle nie wystarcza do obliczeń, więc kluczowe jest, co dokładnie jest opisane na rysunku.
Ćwicz seriami: liczenie ΔX/ΔY, arctg oraz dobór ćwiartki, zawsze z kontrolą zwrotu kierunku. Warto zrobić własną "checklistę": 1) kolejność punktów, 2) znaki przyrostów, 3) jednostka gon, 4) zakres 0–400g. To redukuje typowe błędy.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że po wykonaniu tych kroków otrzymuje się wartość 110,7140g.

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw geodezji (dział: kierunki, azymuty, gony)
  • Zestawy zadań rachunkowych z obliczeń geodezyjnych (azymuty i kąty kierunkowe)
  • Notatki/ściąga: dobór ćwiartki dla funkcji arctg w geodezji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego