KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2015 (test 2)

PYTANIE NR 23.
Jakie uszkodzenie mogło wystąpić w instalacji elektrycznej, dla której wyniki pomiarów rezystancji izolacji przedstawiono w tabeli?
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów rezystancji izolacji w instalacji elektrycznej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zawilgocenie izolacji zwykle powoduje spadek rezystancji izolacji w jednym torze (np. jednej fazie) przy względnie poprawnych wynikach pozostałych. Przeciążenie nie obniża bezpośrednio rezystancji izolacji, a zwarcia (międzyfazowe lub doziemne) dawałyby skrajnie niskie wartości i inne, bardziej jednoznaczne objawy uszkodzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar rezystancji izolacji służy do oceny, czy izolacja przewodów i aparatury nie ma zbyt dużej upływności. W praktyce na wynik wpływają m.in. stan materiału izolacyjnego, jego starzenie, zabrudzenia oraz wilgoć. Charakterystyczne dla zawilgocenia jest to, że często dotyczy wybranego fragmentu instalacji (np. jednej żyły, jednej fazy, jednej puszki lub przepustu), co daje asymetrię wyników: jedna faza ma zauważalnie niższą rezystancję izolacji niż pozostałe.

Odpowiedź "Zawilgocenie izolacji jednej z faz." pasuje do typowego obrazu pomiarowego: wilgoć zwiększa przewodność powierzchniową i objętościową izolacji, co obniża mierzony opór. Po osuszeniu lub uszczelnieniu miejsca wnikania wody wyniki często wracają do wartości prawidłowych (o ile nie doszło do trwałej degradacji izolacji).

Odpowiedź "Przeciążenie jednej z faz." jest nieadekwatna do rodzaju badania. Przeciążenie dotyczy zbyt dużego prądu roboczego i skutków cieplnych (nagrzewanie przewodu, zadziałanie zabezpieczeń). Sam pomiar rezystancji izolacji wykonywany jest inną metodą i nie diagnozuje przeciążenia wprost.

Odpowiedź "Zwarcie międzyfazowe." oznacza bezpośrednie połączenie faz o bardzo małej impedancji. W takim przypadku spodziewa się ekstremalnie niekorzystnych wyników (praktycznie brak izolacji) oraz zwykle natychmiastowych objawów eksploatacyjnych (zadziałanie zabezpieczeń). Sam wzorzec "tylko jedna faza gorsza" częściej sugeruje lokalny problem izolacji, a nie zwarcie faz-faza.

Odpowiedź "Jednofazowe zwarcie doziemne." również wiąże się z wyraźnym uszkodzeniem izolacji do ziemi i z reguły daje bardzo niskie wartości oraz objawy pracy zabezpieczeń lub wyłączników różnicowoprądowych (jeśli występują). Spadek rezystancji typowy dla wilgoci może być znaczący, ale nie musi mieć charakteru "twardego zwarcia".

Wskazówka egzaminacyjna: w interpretacji tabel pomiarowych zwracaj uwagę na różnice między fazami. Gdy jedna faza odstaje, najpierw rozważ przyczyny lokalne (wilgoć, zabrudzenie, uszkodzenie mechaniczne, nieszczelny przepust), a dopiero potem scenariusze awarii zwarciowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja izolacji to miara "szczelności" izolacji elektrycznej między przewodami a ziemią lub między żyłami. Mierzy się ją, aby wykryć upływność spowodowaną wilgocią, zabrudzeniem lub uszkodzeniem izolacji oraz ocenić bezpieczeństwo przed uruchomieniem i w trakcie eksploatacji.
Wilgoć zwiększa przewodność materiałów i zanieczyszczeń na powierzchni izolacji, tworząc ścieżki upływu prądu. W efekcie miernik pokazuje niższą rezystancję izolacji. Często dotyczy to tylko jednego miejsca, więc w tabeli widać gorszy wynik jednej fazy.
Przeciążenie oznacza zbyt duży prąd roboczy i nadmierne nagrzewanie przewodu, a nie "przebicie" izolacji. Pomiar rezystancji izolacji jest badaniem stanu dielektryka, więc nie diagnozuje przeciążenia bezpośrednio. Przeciążenie może pośrednio doprowadzić do degradacji, ale to inny mechanizm.
Najczęściej tak, bo zwarcie międzyfazowe oznacza niemal brak izolacji między fazami, co skutkuje skrajnie niską rezystancją. W praktyce jednak zwarcie zwykle powoduje natychmiastowe zadziałanie zabezpieczeń i wyraźne objawy awarii, a nie tylko "lekko gorszy" wynik w tabeli.
Zawilgocenie często daje obniżoną rezystancję w jednym obwodzie, ale niekoniecznie do wartości bliskich zeru. Zwarcie doziemne to uszkodzenie o charakterze zwarciowym — typowo wynik jest bardzo niski, a dodatkowo pojawiają się objawy pracy zabezpieczeń. Kluczowy jest wzorzec i skala spadku.
Typowe są puszki i rozdzielnice o niskiej szczelności, przepusty kablowe, odcinki w kanałach i studniach, szafy sterownicze narażone na kondensację oraz miejsca z uszkodzonymi dławikami. W obiektach terenowych częsty problem to wnikanie wody przez nieszczelne wejścia kabli.
Należy odłączyć odbiorniki wrażliwe, rozładować pojemności, zapewnić właściwe rozłączenie obwodów i wykonać pomiar zgodnie z instrukcją miernika. Warto też sprawdzić, czy elementy elektroniczne (np. zasilacze, sterowniki) nie zaniżają wyniku i czy badany obwód jest właściwie zidentyfikowany.
Częsty błąd to utożsamianie niskiej rezystancji izolacji z przeciążeniem lub "dowolnym zwarciem" bez oceny, co dokładnie mierzono. Inny błąd to ignorowanie różnic między fazami. Warto analizować, czy problem jest lokalny (jedna faza) czy systemowy (wszystkie podobnie nisko).
Zabrudzenia (pył, sadza, osady) także tworzą ścieżki upływu, szczególnie gdy są przewodzące lub higroskopijne. Często działają razem z wilgocią: brud "trzyma" wodę i pogarsza wynik. Jeśli obiekt jest suchy, a izolacja nadal niska, warto sprawdzić czystość i stan powierzchni.
Na obiektach gazowych działają układy sterowania, detekcji i zasilania, które muszą być niezawodne. Pogorszona izolacja zwiększa ryzyko porażenia, nieprawidłowej pracy automatyki i awarii zasilania. Wczesne wykrycie zawilgocenia pozwala zaplanować osuszenie i naprawy zanim dojdzie do uszkodzeń.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Zawilgocenie izolacji zwykle powoduje spadek rezystancji izolacji w jednym torze (np. jednej fazie) przy względnie poprawnych wynikach pozostałych."

Źródła:

  • PN-HD 60364-6: Instalacje elektryczne niskiego napięcia — Część 6: Sprawdzanie (wymagania dotyczące badań, w tym pomiaru rezystancji izolacji)
  • PN-EN 61557-2: Bezpieczeństwo elektryczne w sieciach rozdzielczych niskiego napięcia do 1000 V AC i 1500 V DC — Urządzenia do sprawdzania, pomiaru lub monitorowania środków ochronnych — Część 2: Rezystancja izolacji

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z pomiarów elektrycznych (rezystancja izolacji, interpretacja wyników)
  • Instrukcje obsługi mierników rezystancji izolacji (megomierzy) i przykładowe raporty pomiarowe
  • Materiały szkoleniowe z diagnostyki instalacji w obiektach przemysłowych (wilgoć, zabrudzenia, starzenie izolacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego