KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 36.
Jeżeli w pompie na tłok o powierzchni 10 000 mm2 jest wywierane ciśnienie 0,5 MPa, to siła naporu na tłok wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć siłę naporu, stosuje się zależność F = p · A. Pole 10 000 mm2 = 0,01 m2, a 0,5 MPa = 5·105 Pa. Zatem F = 5·105 · 0,01 = 5·103 N = 5 kN, więc poprawna jest odpowiedź 5 kN.

Pełne wyjaśnienie:

W układach hydraulicznych i pneumatycznych siła działająca na tłok wynika bezpośrednio z ciśnienia działającego na jego powierzchnię. Kluczowa zależność to:

F = p · A, gdzie F – siła [N], p – ciśnienie [Pa], A – pole powierzchni [m2].

Krok 1: przeliczenie pola
Podano A = 10 000 mm2. Ponieważ 1 m = 1000 mm, to 1 m2 = (1000 mm)2 = 1 000 000 mm2. Zatem:
A = 10 000 / 1 000 000 = 0,01 m2.

Krok 2: przeliczenie ciśnienia
Podano p = 0,5 MPa. 1 MPa = 106 Pa, więc:
p = 0,5 · 106 Pa = 5 · 105 Pa.

Krok 3: obliczenie siły
F = 5 · 105 · 0,01 = 5 · 103 N = 5000 N.
Ponieważ 1 kN = 1000 N, to 5000 N = 5 kN.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 10 kN – typowo pojawia się, gdy ktoś błędnie przeliczy pole (np. przyjmie 0,02 m2) albo wykona skrót myślowy bez kontroli jednostek.
  • 15 kN – może wynikać z pomylenia współczynników przy konwersji MPa/Pa lub z przypadkowego przeskalowania wyniku (błąd rzędu wielkości).
  • 20 kN – często jest skutkiem potraktowania 10 000 mm2 jako 0,04 m2 albo innego błędu w przeliczeniu mm2 na m2.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z ciśnieniem zawsze sprowadź wszystko do jednostek SI (Pa i m2), dopiero potem licz. To praktycznie eliminuje większość pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się wzór F = p · A, gdzie p to ciśnienie, a A pole powierzchni tłoka. Najpierw sprowadź jednostki do SI: Pa oraz m2. Dopiero potem wykonaj mnożenie i ewentualnie zamień N na kN.
MPa to megapaskal, czyli jednostka ciśnienia. 1 MPa = 106 Pa. W praktyce hydrauliki MPa pojawia się często, bo typowe ciśnienia robocze są rzędu kilku–kilkunastu MPa, a nie pojedynczych paskali.
To częsty krok krytyczny. Ponieważ 1 m = 1000 mm, to 1 m2 = 1 000 000 mm2. Czyli aby przejść z mm2 na m2, dzielisz przez 1 000 000.
Można liczyć w innych jednostkach, ale tylko jeśli zachowasz pełną spójność. Na egzaminie najbezpieczniej przejść do SI (Pa, m2), bo eliminuje to pomyłki w potęgach dziesięciu. Niespójne jednostki dają wynik liczbowy, ale złą wartość fizyczną.
Oszacuj: 0,5 MPa to około 5 bar, czyli dość umiarkowane ciśnienie. Pole 0,01 m2 to kwadrat 10×10 cm. Ciśnienie 5·105 Pa razy 0,01 m2 daje tysiące N, czyli kilka kN. Wynik 5 kN pasuje do takiego oszacowania.
Najczęstsze są błędy konwersji: mm2 → m2 (zapomnienie o 106) oraz MPa → Pa (zapomnienie o 106). Drugi typ błędu to liczenie "na skróty" bez zapisu jednostek, co prowadzi do złego rzędu wielkości.
Tak. Paskal jest zdefiniowany jako 1 Pa = 1 N/m2. To ułatwia rozumienie wzoru: jeśli ciśnienie mówi "ile niutonów na metr kwadratowy", to mnożąc przez pole w m2 dostajesz siłę w niutonach.
Przy doborze i weryfikacji siłowników, pras, imadeł hydraulicznych, podnośników, a także elementów pomp i rozdzielaczy. Znając ciśnienie układu i pole tłoka można sprawdzić, czy układ zapewni wymagany docisk oraz czy elementy mechaniczne przeniosą obciążenie.
To proste przeskalowanie: 1 kN = 1000 N. Jeśli z obliczeń wychodzi np. 5000 N, dzielisz przez 1000 i otrzymujesz 5 kN. Warto tę zamianę robić na końcu, po policzeniu siły w niutonach.
Najczytelniej: (1) wypisz wzór F = p · A, (2) wykonaj konwersje jednostek, (3) podstaw liczby z jednostkami, (4) policz w N, (5) zamień na kN. Taki schemat ułatwia kontrolę błędów i jest dobrze oceniany w zadaniach obliczeniowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć siłę naporu, stosuje się zależność F = p · A.

Źródła:

  • The Engineering ToolBox – "Pressure Units Converter" (MPa, Pa) https://www.engineeringtoolbox.com/pressure-units-d_971.html - accessed 2026-02-27
  • NIST – SI Units: Prefixes (mega, 10^6) https://physics.nist.gov/cuu/Units/prefixes.html - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia – "Ciśnienie" (zależność p = F/A) https://pl.wikipedia.org/wiki/Ci%C5%9Bnienie - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręcznik do hydrauliki siłowej (rozdziały: ciśnienie, siła na tłoku, jednostki)
  • Tablice jednostek i przeliczników SI (Pa, MPa, N, kN; mm² na m²)
  • Zadania rachunkowe z mechaniki płynów/hydrauliki dla techników (zestawy maturalno-zawodowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego