KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 7.
Korzystając z informacji zamieszczonych w tabeli, określ ile wynosi dobowe zapotrzebowanie na energię dla mężczyzny prowadzącego umiarkowaną aktywność zawodową i dużą aktywność pozazawodową, którego PPM wynosi 1750 kcal/dobę.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą poziomu aktywności fizycznej mężczyzn, która jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobowe zapotrzebowanie na energię oblicza się jako PPM pomnożone przez współczynnik aktywności z tabeli. Dla mężczyzny z umiarkowaną aktywnością zawodową i dużą pozazawodową tabela wskazuje współczynnik 1,8, więc: 1750 kcal/dobę × 1,8 = 3150 kcal/dobę.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy wyznaczyć dobowe zapotrzebowanie na energię (często utożsamiane z całkowitą przemianą materii), korzystając z podanej w treści tabeli współczynników aktywności. Punkt wyjścia to PPM (podstawowa przemiana materii), czyli energia potrzebna organizmowi w spoczynku do podtrzymania podstawowych funkcji życiowych.

Krok 1: dobór współczynnika z tabeli
Warunki są dwa i trzeba uwzględnić oba: (1) umiarkowana aktywność zawodowa oraz (2) duża aktywność pozazawodowa. Z tabeli dla takiej kombinacji odczytuje się współczynnik 1,8.

Krok 2: obliczenie zapotrzebowania
Stosujemy zależność: zapotrzebowanie dobowe = PPM × współczynnik aktywności.
1750 kcal/dobę × 1,8 = 3150 kcal/dobę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2800 kcal – odpowiadałoby mnożnikowi 1,6 (1750 × 1,6), czyli innemu poziomowi aktywności niż wskazany w zadaniu.
  • 2625 kcal – odpowiada mnożnikowi 1,5 (1750 × 1,5); to typowy błąd wyboru zbyt niskiego współczynnika, gdy pomija się "dużą" aktywność pozazawodową.
  • 3325 kcal – odpowiada mnożnikowi 1,9 (1750 × 1,9); taki wynik sugeruje odczyt współczynnika z niewłaściwego wiersza/kolumny tabeli lub pomylenie kategorii aktywności.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zaznacz w tabeli oba warunki (zawodowa i pozazawodowa), dopiero potem wykonaj jedno mnożenie i sprawdź, czy jednostka końcowa to nadal kcal/dobę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się schemat: zapotrzebowanie dobowe = PPM × współczynnik aktywności. Najpierw z tabeli wybierasz współczynnik pasujący do aktywności zawodowej i pozazawodowej, a potem wykonujesz mnożenie i zapisujesz wynik w kcal/dobę.
PPM (podstawowa przemiana materii) to energia niezbędna organizmowi w spoczynku do podtrzymania funkcji życiowych. Jest punktem wyjścia do obliczania dobowego zapotrzebowania, bo dopiero po uwzględnieniu aktywności fizycznej otrzymujesz wartość na cały dzień.
Trzeba uwzględnić oba elementy opisu. W praktyce oznacza to wybór pola w tabeli dla konkretnej kombinacji (np. umiarkowana aktywność w pracy + duża poza pracą). Pominięcie jednego z warunków prowadzi do zaniżenia lub zawyżenia wyniku.
3150 kcal wynika z zastosowania współczynnika 1,8 odczytanego z tabeli dla wskazanego poziomu aktywności: 1750 × 1,8 = 3150. Wynik 2800 kcal odpowiadałby innemu współczynnikowi (1,6), czyli innemu wariantowi aktywności.
Najczęściej: wybór niewłaściwego współczynnika (zły wiersz/kolumna), pominięcie aktywności pozazawodowej, mylenie PPM z wynikiem końcowym oraz błędy rachunkowe w mnożeniu. Pomaga zapisanie działania i szybkie sprawdzenie, jaki mnożnik "wyszedł" z odpowiedzi.
Nie w sposób pewny. Bez tabeli nie wiesz, jaki dokładnie współczynnik przypisano danej kombinacji aktywności w tym zadaniu. Na egzaminie tabela (w poleceniu lub załączniku) jest elementem danych i dopiero z niej wynika, jak liczyć wynik.
Sprawdź, czy wynik jest większy od PPM (bo aktywność zawsze zwiększa zapotrzebowanie) i czy odpowiada mnożnikowi z rozsądnego zakresu (zwykle ok. 1,2–2,0). Możesz też podzielić wynik przez PPM, aby zobaczyć, jaki współczynnik faktycznie zastosowałeś.
PPM dotyczy spoczynku i podstawowych funkcji życiowych. CPM (dobowe zapotrzebowanie) uwzględnia aktywność w ciągu dnia, więc jest wyższe. W zadaniach szkolnych CPM często liczy się jako PPM pomnożone przez współczynnik aktywności z tabeli.
Przy planowaniu jadłospisów w żywieniu zbiorowym (stołówki, internaty, domy opieki), w dietach dla grup o określonej aktywności oraz przy ocenie wartości energetycznej menu. To pomaga dopasować wielkość porcji i udział posiłków w całodziennej racji.
Ćwicz trzy elementy: (1) szybkie odczytywanie właściwego pola w tabeli, (2) zapis działania w jednym kroku: PPM × współczynnik, (3) kontrolę wyniku przez podzielenie przez PPM. Warto robić krótkie serie zadań z różnymi opisami aktywności.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dobowe zapotrzebowanie na energię oblicza się jako PPM pomnożone przez współczynnik aktywności z tabeli."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły: dział o PPM/CPM i współczynnikach aktywności
  • Podręcznik do dietetyki/żywienia człowieka omawiający PPM i całkowitą przemianę materii (CPM)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczania zapotrzebowania energetycznego na podstawie tabel

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego