KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2015 (test 2)

PYTANIE NR 24.
Korzystając z tabeli nastawień rozsiewacza nawozu, określ wartość, na jaką należy ustawić zasuwę regulacyjną w celu wysiania 230 kg nawozu, zakładając, że ciągnik poruszał się będzie na 5. biegu z prędkością obrotową silnika n=1400 obr/min. Według danych producenta, przy prędkości obrotowej silnika n=2100 obr/min ciągnik na 5. biegu porusza się z prędkością 15 km/h.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji zawodowej TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na 5. biegu prędkość jazdy jest proporcjonalna do obrotów silnika.
Skoro przy 2100 obr/min ciągnik jedzie 15 km/h, to przy 1400 obr/min jedzie (1400/2100)·15 = 10 km/h. Z tabeli nastaw dla prędkości 10 km/h i dawki 230 kg/ha odczytuje się nastawę zasuwy 36.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba połączyć obliczenie prędkości jazdy z odczytem nastawy z tabeli producenta. Kluczowe jest założenie, że ciągnik jedzie na tym samym biegu (5.), więc prędkość jazdy zmienia się proporcjonalnie do prędkości obrotowej silnika.

Najpierw wyznacza się prędkość dla 1400 obr/min na podstawie danych referencyjnych: przy 2100 obr/min jest 15 km/h. Liczymy proporcją: V = (n2/n1) · V1, czyli V = (1400/2100) · 15 km/h = (2/3) · 15 km/h = 10 km/h.

Następnie korzysta się z tabeli nastaw rozsiewacza: wybiera się wiersz 10 km/h oraz kolumnę dawki 230 kg/ha. Wartość na przecięciu tych pól to nastawa zasuwy 36, więc jest to prawidłowa odpowiedź.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 27 odpowiada innemu zestawieniu parametrów (np. niższej dawce lub innej prędkości). Taki wybór zwykle wynika z odczytu z niewłaściwej kolumny (pomylenie dawki 230 z inną).
  • 40 to nastawa dla większego otwarcia niż potrzebne przy 10 km/h i 230 kg/ha; typowy błąd to przesunięcie o jedną kolumnę w tabeli lub wybór wartości z sąsiedniego wiersza.
  • 50 jest charakterystyczne dla odczytu przy prędkości 15 km/h i dawce 230 kg/ha. Ten błąd pojawia się, gdy ktoś nie przeliczy prędkości dla 1400 obr/min i przyjmie bezpośrednio 15 km/h z danych referencyjnych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki w stałej kolejności: (1) przelicz prędkość na podstawie obrotów i biegu, (2) dopiero potem odczytaj z tabeli właściwy wiersz i kolumnę, kontrolując nagłówki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy bieg (przełożenie) jest stały, prędkość jazdy jest wprost proporcjonalna do obrotów silnika. Stosuj proporcję: V2 = (n2/n1) · V1. Najpierw policz V2, a dopiero potem odczytuj nastawę z tabeli rozsiewacza dla tej prędkości.
15 km/h dotyczy obrotów 2100 obr/min, a w zadaniu podano 1400 obr/min. Na tym samym biegu prędkość spadnie proporcjonalnie do obrotów, więc trzeba ją przeliczyć. Przyjęcie 15 km/h prowadzi do odczytu z niewłaściwego wiersza tabeli i błędnej nastawy zasuwy.
To liczba nastawy mechanizmu regulacji (otwarcia) zasuwy rozsiewacza dla danej kombinacji parametrów pracy. W praktyce operator ustawia pokrętło/skale na tę wartość, aby przy zadanej prędkości jazdy uzyskać wymaganą dawkę nawozu w kg/ha.
Najpierw znajdź w nagłówku kolumny dawkę 230 kg/ha, potem w pierwszej kolumnie wiersz z prędkością 10 km/h. Wartość w polu przecięcia wiersza i kolumny to wymagana nastawa zasuwy. Zawsze sprawdzaj, czy nie pomyliłeś wiersza z kolumną.
Przed rozpoczęciem nawożenia: gdy znasz zalecaną dawkę kg/ha i planujesz prędkość roboczą (bieg oraz obroty). Tabela producenta pozwala szybko dobrać nastawę zasuwy bez długich prób. Po ustawieniu warto wykonać krótką kontrolę wysiewu, aby ograniczyć błąd w dawce.
Typowe błędy to: (1) brak przeliczenia prędkości z obrotów silnika, (2) odczyt z niewłaściwego wiersza (np. 15 km/h zamiast 10 km/h), (3) przesunięcie o jedną kolumnę dawki, (4) pomylenie jednostek kg/ha, (5) wybór "największej liczby", bo dawka jest duża.
W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się proporcjonalność, gdy bieg jest ten sam i nie zmieniają się warunki powodujące poślizg. W praktyce mogą wystąpić odchylenia (poślizg kół, obciążenie), dlatego na polu często kontroluje się prędkość np. GPS-em. Tu jednak obowiązuje model proporcji z treści.
Użyj kontroli zdroworozsądkowej: 1400 obr/min to 2/3 z 2100 obr/min, więc prędkość też powinna być 2/3 z 15 km/h, czyli 10 km/h. Jeśli wyszło Ci więcej niż 15 km/h lub wartość "dziwna", prawdopodobnie odwróciłeś ułamek albo pomyliłeś dane referencyjne.
Najczęściej rozpatruje się: prędkość jazdy, otwarcie zasuwy (nastawa) oraz ustawienia wpływające na rozrzut/szerokość roboczą. Zwiększenie prędkości przy tej samej nastawie zwykle zmniejsza dawkę na hektar, a większe otwarcie zasuwy zwiększa ilość podawanego nawozu.
Ćwicz schemat: (1) wyznacz prędkość roboczą z obrotów i danych referencyjnych, (2) zidentyfikuj właściwy wiersz/kolumnę tabeli, (3) odczytaj nastawę i porównaj z odpowiedziami. Pomaga też rysowanie małego krzyżyka na tabeli (wiersz + kolumna) i zapis jednostek obok wyniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 39% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na 5. biegu prędkość jazdy jest proporcjonalna do obrotów silnika.Skoro przy 2100 obr/min ciągnik jedzie 15 km/h, to przy 1400 obr/min jedzie (1400/2100)·15 = 10 km/h.

Źródła:

  • Dane z ilustracji do zadania (tabela nastaw): wiersz 10 km/h i kolumna 230 kg/ha wskazuje wartość 36; dodatkowo w treści podano punkt referencyjny 2100 obr/min → 15 km/h

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) rozsiewaczy nawozów – rozdziały o tabelach nastaw i kalibracji
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ROL.2 z działu: eksploatacja i regulacja maszyn do nawożenia
  • Zestawy zadań rachunkowych: proporcje w technice rolniczej (prędkość, dawka, wydajność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego