KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 24.
Która czynność (akcja) w kroku 3 sterowania sekwencyjnego przedstawionego na rysunku będzie wykonana z opóźnieniem czasowym?
Ilustracja przedstawia fragment schematu sterowania sekwencyjnego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opóźnienie czasowe dotyczy tej czynności, przy której na rysunku w kroku 3 zaznaczono warunek/element czasowy (zwłokę wykonania akcji).
W przedstawionym sterowaniu sekwencyjnym oznaczenie opóźnienia przypisano do "Czynność 4", dlatego to ona zostanie wykonana z opóźnieniem.

Pełne wyjaśnienie:

W sterowaniu sekwencyjnym (krokowym) w jednym kroku mogą być realizowane różne czynności/akcje. Nie każda akcja musi uruchamiać się natychmiast po wejściu w krok: część z nich bywa uruchamiana dopiero po spełnieniu dodatkowego warunku, np. po upływie określonego czasu. Na rysunkach i schematach takie sytuacje są zwykle pokazane jako powiązanie akcji z elementem czasowym (zwłoka), co odróżnia je od akcji wykonywanych od razu.

Pytanie dotyczy wyłącznie kroku 3 i wskazania, która czynność w tym kroku ma zostać wykonana z opóźnieniem czasowym. Poprawna jest odpowiedź "Czynność 4", ponieważ to właśnie przy tej czynności na rysunku umieszczono informację, że jej wykonanie jest zależne od upływu czasu (czyli nie nastąpi natychmiast po uaktywnieniu kroku, lecz po zwłoce).

  • Odpowiedź "Czynność 1" jest niepoprawna, jeśli na rysunku nie ma przy niej oznaczenia zwłoki czasowej; sama kolejność numeracji nie przesądza o opóźnieniu.
  • Odpowiedź "Czynność 2" jest niepoprawna, gdyż dotyczy akcji bez wskazanego warunku czasowego w kroku 3; często jest to akcja wykonywana natychmiast po wejściu w krok.
  • Odpowiedź "Czynność 3" jest niepoprawna z tego samego powodu: brak przypisania do elementu czasowego oznacza, że nie jest to akcja opóźniona.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach "z rysunku" nie zgaduj po numerach. Najpierw znajdź krok, potem sprawdź, czy przy którejś akcji jest oznaczenie związane z czasem (zwłoka). Dopiero wtedy wybieraj odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sterowanie sekwencyjne to sposób sterowania, w którym proces jest podzielony na kolejne kroki, a w każdym kroku wykonywane są określone czynności (akcje). Przejście do następnego kroku następuje po spełnieniu warunków (np. sygnał czujnika, upływ czasu).
Najczęściej opóźnienie widać jako przypisanie akcji do elementu czasowego lub warunku "po czasie". Szukaj symbolu/oznaczenia czasu przy konkretnej czynności w danym kroku, a nie przy przejściu całej sekwencji.
Opóźnienia stosuje się, gdy proces technologiczny wymaga zwłoki: np. czas docisku, czas stabilizacji, czas oczekiwania na bezpieczny stan. Dzięki temu sekwencja jest powtarzalna i nie zależy wyłącznie od reakcji operatora.
Typowe błędy to: pomylenie opóźnienia akcji z opóźnieniem przejścia między krokami, wybieranie odpowiedzi "po numerze", nieuwzględnienie, że tylko jedna akcja ma zwłokę, oraz przeoczenie małego oznaczenia czasu przy właściwej czynności.
Nie. Opóźnienie może dotyczyć całego kroku (np. przejście do następnego kroku po czasie), ale może też dotyczyć tylko jednej czynności w kroku. Dlatego trzeba sprawdzić, gdzie na rysunku umieszczono oznaczenie związane z czasem.
Akcje są przypisane do konkretnego kroku i opisują, co jest wykonywane w tym stanie. Warunki przejścia opisują, kiedy sekwencja ma zmienić krok (np. sygnał czujnika, czas). Na rysunku zwykle są w innym miejscu niż lista akcji kroku.
Zwłoka załączenia jest używana, gdy chcesz uruchomić element dopiero po czasie od spełnienia warunku. Zwłoka wyłączenia, gdy element ma jeszcze pracować przez określony czas po zaniku warunku. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest, co dokładnie jest opóźniane.
Ćwicz czytanie diagramów krokowych i wskazywanie: kroku, akcji, warunku przejścia oraz miejsca, gdzie pojawia się czas. Rozwiązuj zadania z analizą rysunku i ucz się typowych zastosowań opóźnień w cyklach maszyn.
Często dotyczy to siłowników pneumatycznych/hydraulicznych (czas docisku), napędów (czas rozbiegu), zaworów (czas napełniania/odpowietrzania) oraz układów bezpieczeństwa (czas na ustabilizowanie sygnałów). Opóźnienie wynika z fizyki procesu.
Zwykle nie, bo kluczowa informacja (która czynność ma zwłokę czasową) jest zaszyta w oznaczeniach na rysunku. Bez odczytu kroku i przypisania opóźnienia do konkretnej czynności pozostaje zgadywanie, co na egzaminie jest ryzykowne.
info

Statystycznie 39% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw sterowania sekwencyjnego (SFC/GRAFCET)
  • Instrukcje i podręczniki do sterowników (bloki czasowe TON/TOF/TP – opis idei działania)
  • Zadania egzaminacyjne dotyczące odczytu schematów automatyki i sekwencji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego