KWALIFIKACJA MED8 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 1.
Którą strukturę anatomiczną zaznaczono na radiogramie stawu kolanowego?
Ilustracja przedstawia radiogram stawu kolanowego, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na dalszym końcu kości udowej wyróżnia się kłykcie (powierzchnie stawowe) oraz położone powyżej nich nadkłykcie (guzki kostne). Orientację strony na radiogramie AP ułatwia kość strzałkowa – leży zawsze bocznie. Zaznaczona wypukłość ponad szparą stawową odpowiada nadkłykciowi przyśrodkowemu.

Pełne wyjaśnienie:

W okolicy stawu kolanowego dystalny koniec kości udowej ma dwie grupy struktur, które łatwo pomylić na RTG: kłykcie oraz nadkłykcie.

  • Kłykcie to masywne wypukłości tworzące powierzchnie stawowe dla kości piszczelowej. Na radiogramie odpowiadają głównie za zarys części stawowej tuż przy szparze stawowej.
  • Nadkłykcie to guzki kostne położone powyżej kłykci (bardziej proksymalnie), stanowiące m.in. miejsca przyczepu więzadeł pobocznych. Na obrazie będą więc widoczne jako wyniosłości nad linią stawową.

Aby poprawnie rozpoznać, czy wskazano stronę przyśrodkową czy boczną, trzeba ustalić orientację. W projekcji AP pomocnym punktem jest kość strzałkowa (fibula): jej głowa widoczna jest zawsze po stronie bocznej podudzia. To pozwala przypisać, który brzeg stawu na zdjęciu jest boczny, a który przyśrodkowy.

W tym zadaniu strzałka wskazuje brzegową wypukłość dalszej nasady kości udowej po stronie przyśrodkowej i powyżej szpary stawowej, co odpowiada nadkłykciowi przyśrodkowemu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują? Odpowiedzi z "kłykciem" odnoszą się do części stawowej (bardziej na poziomie szpary), a nie do guzka powyżej. Odpowiedź z "nadkłykciem bocznym" odpada po ustaleniu strony bocznej na podstawie położenia kości strzałkowej. Odpowiedź z "kłykciem bocznym" łączy dwa błędy naraz: mylenie poziomu (kłykieć vs nadkłykieć) i strony (boczna vs przyśrodkowa).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw znajdź fibulę (bocznie), potem oceń, czy strzałka jest nad czy na poziomie szpary stawowej. To zwykle wystarcza, by rozróżnić nadkłykieć od kłykcia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nadkłykieć to guzek kostny położony powyżej kłykcia na dalszym końcu kości udowej. Nie jest główną powierzchnią stawową, tylko miejscem przyczepu tkanek, np. więzadeł pobocznych. Na RTG bywa widoczny jako wyniosłość nad szparą stawową.
Kłykieć tworzy powierzchnię stawową i leży na poziomie kontaktu z piszczelą (okolica szpary stawowej). Nadkłykieć jest położony wyżej (proksymalnie) i wygląda jak guzek ponad częścią stawową. Kluczowe jest porównanie położenia względem szpary.
Najpewniejszą wskazówką jest kość strzałkowa: jej głowa znajduje się zawsze po stronie bocznej podudzia. Jeśli na zdjęciu widzisz głowę strzałki po jednej stronie piszczeli, to ta strona obrazu odpowiada stronie bocznej anatomicznej.
W projekcji AP zarysy kostne nakładają się, a obrys kłykci i nadkłykci jest ciągły. Bez sprawdzenia, czy punkt leży nad czy na poziomie szpary stawowej, mózg wybiera "najbardziej znane" pojęcie. Pomaga świadome szukanie linii stawowej i fibuli.
Terminu "nadkłykieć" używa się, gdy zmiana lub punkt anatomiczny dotyczy guzka położonego powyżej kłykcia, np. okolicy przyczepu więzadła pobocznego. W praktyce ma to znaczenie przy urazach, awulsjach przyczepów lub ocenie miejsc bolesnych wskazywanych klinicznie.
Najczęściej wykorzystuje się: głowę kości strzałkowej (wyznacza stronę boczną), szparę stawową (poziom powierzchni stawowych) oraz ogólny zarys kłykci kości udowej i plateau piszczeli. Te punkty pozwalają odróżniać kłykcie od nadkłykci.
Nie. Nadkłykieć przyśrodkowy to guzek kostny położony powyżej kłykcia przyśrodkowego i nie stanowi głównej powierzchni stawowej. Powierzchnie stawowe tworzą przede wszystkim kłykcie kości udowej oraz powierzchnie stawowe kości piszczelowej.
Najlepiej stosować stały schemat: 1) ustal projekcję i stronę (np. przez położenie fibuli), 2) znajdź szparę stawową jako punkt odniesienia, 3) oceń, czy wskazany punkt jest częścią powierzchni stawowej czy leży powyżej (nadkłykieć).
Najczęstsze to: mylenie terminów (kłykieć vs nadkłykieć), wybór strony "na oko" bez sprawdzenia fibuli oraz ignorowanie szpary stawowej jako poziomu odniesienia. Pomaga trening na wielu zdjęciach AP i świadome porównywanie położenia zaznaczenia względem linii stawu.
Nadkłykieć przyśrodkowy leży powyżej (bardziej proksymalnie) i po stronie przyśrodkowej względem kłykcia przyśrodkowego. W praktyce na RTG będzie to wyniosłość nad częścią stawową po stronie przyśrodkowej, często w pobliżu przyczepu więzadła pobocznego przyśrodkowego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Na dalszym końcu kości udowej wyróżnia się kłykcie (powierzchnie stawowe) oraz położone powyżej nich nadkłykcie (guzki kostne)."

Źródła:

  • Terminologia Anatomica: International Anatomical Terminology, FIPAT (Federative International Programme for Anatomical Terminology), rozdział dotyczący kości udowej (femur) i jej części dystalnej, 2019
  • Radiopaedia.org, hasło "Femoral epicondyles" (opis anatomii i lokalizacji), https://radiopaedia.org/ - accessed 2026-03-01
  • Radiopaedia.org, hasło "Knee radiograph (AP view)" (orientacja i typowe struktury widoczne w projekcji AP), https://radiopaedia.org/ - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Atlas anatomii człowieka (dział: kość udowa, staw kolanowy)
  • Materiały dydaktyczne z anatomii opisowej kończyny dolnej
  • Skrypty z radiografii stawu kolanowego (projekcje, orientacja, typowe punkty kostne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego