W pętli regulacji wielkością regulowaną (PV) nazywa się wielkość procesową, którą układ ma utrzymywać na poziomie wartości zadanej (SP). Kluczowym sposobem rozpoznania PV na schemacie jest sprawdzenie, co jest mierzone w torze sprzężenia zwrotnego: sygnał z czujnika/przetwornika wraca do regulatora i jest porównywany z SP.
W przedstawionym układzie tor pomiarowy dotyczy temperatury, więc regulator koryguje sygnał sterujący (MV) tak, aby temperatura obiektu osiągała i utrzymywała wartość zadaną. Z tego powodu poprawna odpowiedź to: Temperatura.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Ciśnienie – byłoby wielkością regulowaną tylko wtedy, gdyby na schemacie istniał pomiar ciśnienia w sprzężeniu zwrotnym (czujnik ciśnienia, oznaczenia p/pres) i regulator porównywał ciśnienie z nastawą. Sam fakt, że w instalacji może występować ciśnienie, nie oznacza jeszcze regulacji ciśnienia.
- Lepkość względna – lepkość może zależeć od temperatury, ale zwykle nie jest bezpośrednio mierzona i regulowana w podstawowych pętlach. Żeby była PV, schemat musiałby pokazywać czujnik lepkości/układ pomiaru lepkości i regulator działający na proces w celu stabilizacji lepkości.
- Strumień objętości – przepływ jest regulowany, gdy sprzężenie zwrotne pochodzi z przepływomierza (np. sygnał natężenia/strumienia) i regulator steruje np. zaworem lub pompą, by utrzymać zadany przepływ. Jeśli sprzężenie zwrotne dotyczy temperatury, przepływ może być jedynie wielkością manipulowaną lub zakłóceniem, a nie PV.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zidentyfikuj czujnik w pętli i nazwę/oznaczenie mierzonej wielkości. Dopiero potem oceniaj element wykonawczy (zawór, grzałka, siłownik), bo on zwykle odpowiada za MV, nie za PV.
