KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 9.
Którymi cyframi oznaczono na rysunku siłownika pneumatycznego beztłoczkowego wózek oraz system amortyzacji?
Ilustracja przedstawia przekrój siłownika pneumatycznego beztłoczkowego, co jest związane z kwalifikacjami zawodowymi w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna para wskazuje numery pozycji przypisane na rysunku do dwóch różnych podzespołów: elementu przesuwnego (wózka) oraz układu tłumienia dobiegu (systemu amortyzacji). W odpowiedziach błędnych celowo zamieniono oznaczenia tych części (5/6 i 7/11), co odpowiada typowym pomyłkom przy odczycie rysunku.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność odczytania oznaczeń elementów na rysunku siłownika pneumatycznego beztłoczkowego oraz rozpoznania dwóch kluczowych części: wózka i systemu amortyzacji.

Wózek w siłowniku beztłoczkowym jest elementem, do którego zwykle mocuje się przenoszony ładunek lub mechanizm wykonawczy. Porusza się on wzdłuż korpusu siłownika, przenosząc siłę i ruch na zewnątrz. Z tego powodu na rysunkach bywa przedstawiany jako część zewnętrzna, współpracująca z prowadzeniem i/lub sprzęgłem ruchu wewnętrznego.

System amortyzacji (tłumienie dobiegu) ogranicza uderzenie na końcach skoku. W praktyce jego zadaniem jest łagodne wyhamowanie ruchu w końcowej fazie, aby zmniejszyć hałas, drgania, zużycie mechaniczne i ryzyko uszkodzeń. Na rysunkach jest to zwykle osobny element/układ w strefie końców skoku, a nie część wózka.

Odpowiedź "wózek – 6, system amortyzacji – 11" jest poprawna, ponieważ wskazuje dwa różne elementy rysunku: numer odpowiadający części przesuwnej oraz numer odpowiadający układowi tłumienia. Pozostałe warianty są błędne z typowych powodów:

  • Warianty z "wózek – 5" sugerują pomylenie wózka z inną częścią sąsiadującą (np. elementem mocującym, osłoną lub fragmentem prowadzenia), co zdarza się przy pobieżnym oglądzie rysunku.
  • Warianty z "system amortyzacji – 7" odpowiadają myleniu amortyzacji z innym elementem końcowym lub z elementem regulacyjnym/łączącym, który nie pełni funkcji tłumienia dobiegu.
  • Warianty, w których jednocześnie zmieniono oba numery, kumulują dwie pomyłki: błędne rozpoznanie części przesuwnej oraz błędne rozpoznanie tłumienia.

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich zadaniach warto najpierw zidentyfikować funkcję elementu (co się porusza i co hamuje na końcu skoku), a dopiero potem odczytać numer pozycji. To zmniejsza ryzyko zamiany numerów między sąsiadującymi detalami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To siłownik, w którym nie ma klasycznego tłoka z tłoczyskiem wychodzącym na zewnątrz. Ruch jest przenoszony na zewnętrzny element (np. wózek) wzdłuż korpusu siłownika, co ułatwia uzyskanie długiego skoku przy zwartej zabudowie.
Wózek jest elementem zewnętrznym, który porusza się po korpusie siłownika i do którego mocuje się ładunek lub mechanizm wykonawczy. Przenosi on siłę i przemieszczenie na układ maszyny, dlatego jego identyfikacja na rysunku jest kluczowa.
Amortyzacja (tłumienie dobiegu) zmniejsza uderzenie na końcu skoku. Chroni elementy mechaniczne, ogranicza drgania i hałas oraz poprawia trwałość układu. Bez tłumienia siłownik może "dobijać" do końca z dużą energią.
Najczęściej szuka się go w strefie końców skoku (po obu stronach korpusu). Na rysunkach bywa pokazany jako osobny element/układ regulacyjny lub część końcówki, która odpowiada za wyhamowanie ruchu, a nie za samo prowadzenie wózka.
Typowe błędy to zamiana numerów sąsiadujących części, rozpoznanie elementu "po kształcie" zamiast po funkcji oraz przypisanie numeru z innego widoku/przekroju. Często też poprawnie wskazuje się jedną część, a myli drugą w parze.
Nie. Prowadzenie odpowiada za stabilny ruch i ograniczenie luzów/odchyłek wózka, a amortyzacja za wyhamowanie na końcach skoku. Oba elementy mogą być blisko siebie na rysunku, ale pełnią inne funkcje i zwykle są oznaczane innymi pozycjami.
Najczęściej pojawia się głośne dobijanie na końcach skoku, wibracje, pogorszenie powtarzalności pozycjonowania i szybsze zużycie elementów mocujących. W praktyce może też dochodzić do luzowania śrub, pęknięć uchwytów lub rozregulowania mechanizmu.
Ćwicz rozpoznawanie elementów po funkcji (co się porusza, co uszczelnia, co tłumi), a nie tylko po kształcie. Warto też trenować pracę z legendą/oznaczeniami pozycji oraz porównywać widoki i przekroje, jeśli występują.
Gdy potrzebny jest długi skok przy ograniczonej przestrzeni montażowej, gdy nie ma miejsca na wysuwające się tłoczysko lub gdy ważna jest zwarta konstrukcja. Często dotyczy to układów transportu liniowego, bramek, manipulatorów i osi przesuwu.
Praktycznie kontroluje się mocowanie i luzy wózka, stan prowadzeń, szczelność połączeń, czystość zasilania powietrzem oraz działanie/ustawienie tłumienia dobiegu. Regularna kontrola zmniejsza ryzyko uderzeń końcowych i nierównej pracy napędu.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Poprawna para wskazuje numery pozycji przypisane na rysunku do dwóch różnych podzespołów: elementu przesuwnego (wózka) oraz układu tłumienia dobiegu (systemu amortyzacji)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pneumatyki przemysłowej (budowa i działanie siłowników)
  • Instrukcje serwisowe i katalogi producentów siłowników beztłoczkowych (sekcje: budowa, amortyzacja, części)
  • Zestawy zadań z czytania rysunków i dokumentacji technicznej w mechatronice

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego