KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 31.
Materac zmiennociśnieniowy opiekun powinien zastosować u pacjenta
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Materac zmiennociśnieniowy stosuje się głównie u osób z ograniczoną mobilnością, które mają trudność w samodzielnej zmianie pozycji w łóżku. Zmienia on punkty podparcia i zmniejsza długotrwały ucisk, co wspiera profilaktykę odleżyn. Odparzenia czy oparzenia wymagają innych działań pielęgnacyjnych i leczenia.

Pełne wyjaśnienie:

Materac zmiennociśnieniowy jest elementem profilaktyki przeciwodleżynowej. Jego działanie polega na cyklicznej zmianie ciśnienia w komorach (zmianie punktów podparcia), co ogranicza długotrwały ucisk na te same okolice ciała. Najbardziej uzasadnione jest to wtedy, gdy pacjent nie zmienia pozycji samodzielnie lub robi to z dużą trudnością, a więc jest narażony na długotrwałe unieruchomienie.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź:
Opcja "z trudnościami w zmianie pozycji w łóżku" wskazuje na kluczowy czynnik ryzyka: brak odciążania tkanek przez ruch. W takiej sytuacji materac zmiennociśnieniowy może realnie zmniejszać ryzyko powstania odleżyn (obok regularnego pozycjonowania, oceny skóry, pielęgnacji i odpowiedniego żywienia/nawodnienia).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • Odparzenia w fałdach brzusznych wynikają zwykle z wilgoci, tarcia i maceracji skóry. Wymagają osuszania, higieny, ochrony bariery skórnej, redukcji wilgoci i właściwego doboru środków pielęgnacyjnych. Materac nie rozwiązuje przyczyny odparzeń w fałdach.
  • Oparzenie pośladków to uraz termiczny/chemiczny wymagający oceny rozległości, odpowiedniego postępowania leczniczego i ochrony rany. Materac może jedynie pośrednio poprawić komfort przez odciążenie, ale nie jest podstawowym wskazaniem "do oparzenia".
  • Trudności w wykonywaniu czynności higienicznych odnoszą się do niesamodzielności pacjenta w samoopiece. To wskazanie do pomocy opiekuna i organizacji pielęgnacji, a nie do konkretnego rodzaju materaca.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sprzęt przeciwodleżynowy, szukaj w odpowiedziach elementów związanych z uciskiem, unieruchomieniem i zmianą pozycji. Problemy typu odparzenia/oparzenia wymagają innych, bardziej bezpośrednich interwencji pielęgnacyjno-leczniczych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To materac przeciwodleżynowy, w którym komory cyklicznie napełniają się i opróżniają. Dzięki temu zmieniają się punkty podparcia ciała, co ogranicza długotrwały ucisk na te same miejsca. Najczęściej używa się go w profilaktyce odleżyn u osób mało mobilnych.
Najczęściej: ograniczona mobilność, trudności w samodzielnej zmianie pozycji w łóżku, długotrwałe leżenie oraz wysokie ryzyko odleżyn. Materac jest wsparciem profilaktyki, ale nie zastępuje pozycjonowania i regularnej oceny skóry.
Gdy pacjent długo leży w jednej pozycji, na te same okolice działa stały ucisk, co pogarsza ukrwienie tkanek. Z czasem może dojść do uszkodzeń skóry i tkanek głębszych. Zmiennociśnieniowy materac pomaga zmniejszyć czas trwania ucisku w jednym miejscu.
Najczęściej jest traktowany jako narzędzie profilaktyki i wsparcia odciążenia. W przypadku już istniejących ran może poprawiać komfort i redukować ucisk, ale leczenie wymaga też właściwej oceny rany, opatrunków, higieny, kontroli wilgoci oraz zaleceń personelu medycznego.
Odleżyna jest związana głównie z uciskiem (często nad wyniosłościami kostnymi) i może mieć cechy uszkodzenia tkanek. Odparzenie zwykle wynika z wilgoci, tarcia i maceracji, częściej w fałdach. W praktyce liczy się lokalizacja, wygląd skóry i czynniki wywołujące.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi, w której pojawia się "problem skóry" (np. odparzenia, oparzenia), mimo że pytanie dotyczy sprzętu redukującego ucisk. Drugi błąd to pomijanie kluczowego czynnika: zdolności pacjenta do samodzielnej zmiany pozycji.
Podstawą jest regularne pozycjonowanie, obserwacja skóry, utrzymanie suchości i czystości, redukcja tarcia i sił ścinających, odpowiednie żywienie i nawodnienie oraz dobór pomocy (poduszki, wałki, ochraniacze). Materac jest tylko jednym z elementów planu.
Nie zawsze. Decyzja zależy od ryzyka odleżyn i możliwości zmiany pozycji, stanu ogólnego oraz zaleceń zespołu medycznego. U części osób wystarczą inne metody (np. częstsze pozycjonowanie, odpowiedni materac piankowy), a u osób wysokiego ryzyka potrzebny jest sprzęt specjalistyczny.
Wysokie ryzyko sugerują m.in. ograniczona mobilność, długie leżenie, niedożywienie, odwodnienie, nietrzymanie moczu/stolca (wilgoć), zaburzenia czucia, zły stan skóry i choroby przewlekłe. W praktyce stosuje się także skale oceny ryzyka, jeśli są dostępne.
Ucz się mechanizmu powstawania odleżyn (ucisk, tarcie, siły ścinające), wskazań do sprzętu przeciwodleżynowego oraz podstaw pozycjonowania i pielęgnacji skóry. Pomaga robienie mapy: "czynnik ryzyka → działanie profilaktyczne → sprzęt/organizacja opieki".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Materac zmiennociśnieniowy stosuje się głównie u osób z ograniczoną mobilnością, które mają trudność w samodzielnej zmianie pozycji w łóżku."

Źródła:

  • European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP), National Pressure Injury Advisory Panel (NPIAP), Pan Pacific Pressure Injury Alliance (PPPIA): "Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline", 2019 edition.
  • National Pressure Injury Advisory Panel (NPIAP) – zasoby edukacyjne dotyczące profilaktyki urazów ciśnieniowych (pressure injuries): https://npiap.com/ (dostęp 2026-02-18).

Materiały:

  • Wytyczne dotyczące profilaktyki i leczenia odleżyn/urazów ciśnieniowych (materiały organizacji zajmujących się pressure injuries)
  • Skrypty i podręczniki do kształcenia w zawodzie opiekun medyczny: profilaktyka odleżyn, pozycjonowanie, pielęgnacja skóry
  • Instrukcje producentów materacy przeciwodleżynowych (zasady użytkowania, przeciwwskazania, bezpieczeństwo)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego