Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2017



PYTANIE NR 22.
Oblicz poprawkę kątową do jednego kąta w ciągu poligonowym zamkniętym, jeżeli ciąg składa się z 5 kątów, a odchyłka kątowa wynosi fα = +30cc.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawkę kątową do jednego kąta w zamkniętym ciągu rozdziela się zwykle równomiernie na wszystkie kąty i przyjmuje ze znakiem przeciwnym do odchyłki, aby ją skompensować.
Tu: v = −fα/n = −(+30cc)/5 = −6cc.

Pełne wyjaśnienie:

W zamkniętym ciągu poligonowym suma zmierzonych kątów po redukcjach powinna spełniać warunek geometryczny. Różnica między sumą uzyskaną z pomiaru a sumą teoretyczną nazywana jest odchyłką kątową fα. Jeśli fα ≠ 0, oznacza to, że obserwacje kątowe wymagają wyrównania (korekty), aby spełnić warunek zamknięcia.

W prostym, szkolnym wariancie zadania przyjmuje się równomierny rozdział poprawek na wszystkie kąty (każdy kąt dostaje taką samą poprawkę). Wtedy poprawka do jednego kąta wynosi:

v = − fα / n, gdzie n to liczba kątów w ciągu. Znak minus jest kluczowy: poprawki mają usunąć (skompensować) wykrytą odchyłkę, więc są przeciwnego znaku niż fα.

Dane z zadania: n = 5, fα = +30cc.

Obliczenie krok po kroku:

  • dzielimy wartość odchyłki przez liczbę kątów: 30cc / 5 = 6cc,
  • nadajemy znak przeciwny do odchyłki: v = −6cc.

Dlatego odpowiedź "Vkt = −6cc" jest poprawna.

Pozostałe propozycje są typowymi błędami: wartości "+6cc" i "+5cc" wynikają z pominięcia zasady kompensacji znaku (albo z błędnego przekonania, że poprawka ma "podążać" za odchyłką), natomiast "−5cc" i "+5cc" sugerują błędne przyjęcie liczby kątów (np. 6 zamiast 5) albo pomyłkę rachunkową w dzieleniu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz zadanie o rozdziale odchyłki na n obserwacji, zawsze sprawdź dwie rzeczy: czy poprawka ma znak przeciwny (kompensacja) oraz czy dzielisz przez właściwą liczbę elementów (tu: liczbę kątów podaną wprost).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest odchyłka kątowa fα w ciągu poligonowym?
Odchyłka kątowa fα to różnica między sumą kątów uzyskaną z pomiaru a sumą wymaganą przez warunek geometryczny ciągu zamkniętego. Jeśli fα ≠ 0, oznacza to konieczność wprowadzenia poprawek do kątów, aby "zamknąć" warunek.
Jak obliczyć poprawkę do jednego kąta przy równomiernym rozdziale?
Stosuje się prosty wzór: v = − fα/n, gdzie n to liczba kątów. Najpierw dzielisz wartość odchyłki przez liczbę kątów, a potem nadajesz znak przeciwny, bo poprawka ma skompensować (usunąć) odchyłkę, a nie ją powielać.
Dlaczego poprawka ma znak przeciwny do odchyłki kątowej?
Bo celem poprawek jest doprowadzenie sumy kątów do wartości wymaganej przez geometrię. Gdy odchyłka jest dodatnia, suma kątów "wyszła za duża", więc trzeba ją zmniejszyć, dodając poprawki ujemne. Gdy odchyłka jest ujemna, trzeba sumę zwiększyć poprawkami dodatnimi.
Czy w takim zadaniu zawsze dzieli się odchyłkę przez liczbę kątów?
W szkolnych zadaniach z równomiernym rozdziałem poprawek tak: dzielisz przez liczbę kątów, bo każdy kąt dostaje taką samą poprawkę. W praktyce i w bardziej zaawansowanych zadaniach rozdział może zależeć od wag obserwacji, ale wtedy informacja o wagach musi być podana.
Jakie jednostki oznacza zapis cc w geodezji?
Zapis cc spotyka się przy kątach w układzie setnym i oznacza bardzo małą jednostkę (część setną części setnej gradowej). W tego typu zadaniach zwykle nie wykonuje się żadnej konwersji jednostek, tylko pracuje na podanych wartościach i dba o prawidłowy znak poprawki.
Jakie błędy najczęściej robi się przy obliczaniu poprawki kątowej?
Najczęstsze są: (1) pomylenie znaku i wpisanie v z takim samym znakiem jak fα, (2) dzielenie przez złą liczbę (np. przez liczbę boków zamiast kątów), (3) pomyłka rachunkowa w prostym dzieleniu, (4) niepotrzebne przeliczanie jednostek mimo że dane są spójne.
Kiedy stosuje się równomierny rozdział poprawek na kąty?
Stosuje się go w prostych obliczeniach kontrolnych i zadaniach egzaminacyjnych, gdy zakłada się jednakową dokładność wszystkich kątów i brak informacji o wagach. To szybka metoda uzyskania poprawionych wartości spełniających warunek sumy kątów w ciągu zamkniętym.
Jak sprawdzić, czy wynik poprawki jest sensowny bez kalkulatora?
Wystarczy ocena "na oko": odchyłka 30cc rozdzielona na 5 kątów daje 6cc na kąt. Ponieważ odchyłka jest dodatnia, poprawka musi być ujemna. Taki test szybko eliminuje wyniki typu +6cc lub ±5cc jako mniej prawdopodobne.
Czy poprawka kątowa dotyczy tylko ciągu zamkniętego?
Nie. Poprawki i wyrównanie stosuje się także w innych układach obserwacji (np. ciągi dowiązane, sieci). Jednak w ciągu zamkniętym warunek kontrolny jest bardzo czytelny, bo wynika wprost z geometrii. Dlatego zadania egzaminacyjne często zaczynają się właśnie od przypadku zamkniętego.
Jak przygotować się do zadań o odchyłkach i poprawkach na egzamin geodety?
Warto opanować schemat: (1) rozpoznaj rodzaj odchyłki (kątowa/liniowa), (2) ustal liczbę elementów, na które rozdzielasz (kąty/boki), (3) zastosuj poprawny znak kompensacji, (4) wykonaj proste dzielenie i kontrolę wyniku. Ćwicz na krótkich zestawach zadań rachunkowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Notatki/rozdziały z geodezji dotyczące poligonizacji i wyrównania obserwacji
  • Zestawy zadań rachunkowych z wyrównania ciągów poligonowych (odchyłki i poprawki)
  • Tablice i skróty: jednostki miar kątowych w układzie setnym (g, c, cc)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego