W tyczeniu metodą biegunową wyznacza się dwa parametry: kierunek (kąt α) oraz odległość (d) od stanowiska pomiarowego do punktu tyczonego. W zadaniu stanowiskiem jest punkt 100, a punkt 101 pełni rolę punktu nawiązania, czyli wyznacza kierunek odniesienia dla pomiaru kąta.
Jak wyznacza się α?
Kąt α to różnica kierunków: od kierunku bazowego (100→101) do kierunku na punkt tyczony. Jeżeli ze szkicu wynika geometria odpowiadająca kątowi 45° względem kierunku odniesienia, to w miarze gradowej (gony) jest to 50,0000g, ponieważ pełny kąt ma 400g, a 45° odpowiada 50g.
Jak wyznacza się d?
Odległość d to długość odcinka od stanowiska 100 do tyczonego włazu. Gdy ze szkicu wynika, że odcinek ten jest przeciwprostokątną trójkąta prostokątnego o równych przyprostokątnych (np. jednakowe przyrosty w dwóch prostopadłych kierunkach), to stosuje się twierdzenie Pitagorasa. W takim typowym przypadku d = a·√2, co daje wartość około 7,07 m (zaokrąglenie do centymetra).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Warianty z d = 10,07 m wskazują na błędne przyjęcie długości (np. dodanie wartości liniowych zamiast obliczenia przeciwprostokątnej lub odczytanie nie tego odcinka ze szkicu).
- Warianty z α = 100,0000g odpowiadają kątowi 90° i zwykle wynikają z pomylenia kąta ostrego z prostym albo z przyjęcia innej, niezgodnej ze szkicem konwencji liczenia kierunku.
Wskazówka egzaminacyjna: przed obliczeniami zawsze ustal: (1) od jakiego kierunku liczony jest kąt (kierunek nawiązania), (2) w jakich jednostkach (g), (3) czy odległość dotyczy odcinka 100–punkt tyczony, a nie innego elementu szkicu.
