Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA TKO3 - WRZESIEŃ 2015



PYTANIE NR 38.
Odczyt z łaty w lunecie niwelatora wynosi
Ilustracja przedstawia widok przez lunetę niwelatora, który jest używany w pomiarach geodezyjnych, szczególnie w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt z łaty zapisuje się jako suma kolejnych części podziałki: metry, decymetry, centymetry i milimetry. Poprawna odpowiedź podaje spójny zapis tych składowych: 2 m + 3 dm + 7 cm + 5 mm. Pozostałe warianty mają inną wartość (zmienione cm/dm) albo niespójny zapis jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

W niwelacji odczyt z łaty w lunecie niwelatora polega na ustaleniu, na jakiej wartości podziałki łaty znajduje się pozioma nitka siatki celowniczej. Następnie wynik zapisuje się w uporządkowany sposób, zwykle rozbijając go na metry, decymetry, centymetry i milimetry (lub równoważnie w jednej jednostce, np. w milimetrach).

Odpowiedź "2m 3dm 7cm 5mm" jest poprawna, ponieważ przedstawia kompletny odczyt w typowym rozbiciu jednostek metrycznych: najpierw część metrowa, potem dziesiąte części metra (dm), setne (cm) i tysięczne (mm). Taki zapis jest jednoznaczny i pozwala łatwo kontrolnie przeliczyć wartość.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne lub problematyczne:

  • "230 cm 7,5 mm" miesza zapis w centymetrach z dopisaniem milimetrów w formie dziesiętnej. Bez jednoznacznego przeliczenia i spójnej konwencji łatwo o błąd; dodatkowo nie odpowiada wskazanemu rozbiciu na m/dm/cm/mm.
  • "2m 4cm 5mm" pomija składową w decymetrach i daje inną wartość odczytu (brak "3 dm" zmienia wynik o 0,3 m).
  • "2m 3dm 4cm 5 mm" zawiera inną część centymetrową niż poprawna (4 cm zamiast 7 cm), więc oznacza inny punkt przecięcia nitki z podziałką.

Wskazówka egzaminacyjna: po wybraniu odpowiedzi warto zrobić szybki check jednostek: 3 dm = 30 cm, więc 2 m 3 dm 7 cm 5 mm odpowiada 2,375 m. Taka kontrola pomaga wyłapać warianty z pominiętym dm lub zmienionym cm.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest odczyt z łaty w niwelacji?
Odczyt z łaty to wartość podziałki łaty niwelacyjnej, na której znajduje się pozioma nitka siatki celowniczej w lunecie niwelatora. Jest to bezpośrednia obserwacja, którą potem zapisuje się w metrach i ich częściach (np. dm, cm, mm) lub przelicza do jednej jednostki.
Jak zapisywać odczyt z łaty w metrach, decymetrach, centymetrach i milimetrach?
Najpierw zapisuje się część metrową, potem decymetry, centymetry i milimetry w tej kolejności. Ważna jest spójność: nie mieszać zapisu rozbitego (m/dm/cm/mm) z zapisem dziesiętnym bez przeliczenia. Po zapisie warto wykonać kontrolne przeliczenie na metry lub milimetry.
Dlaczego łatwo pomylić centymetry i decymetry przy odczycie z łaty?
Podczas obserwacji w lunecie część podziałki może wyglądać podobnie, a różnice między "3 dm" a "4 cm" są łatwe do przeoczenia przy szybkim czytaniu. Błąd wynika też z pomijania jednego rzędu wielkości. Pomaga metoda: najpierw metry, potem szukaj pełnych decymetrów, dopiero później cm i mm.
Jak przeliczyć zapis 2 m 3 dm 7 cm 5 mm na metry?
Przelicz każdą część na metry i dodaj: 3 dm = 0,3 m, 7 cm = 0,07 m, 5 mm = 0,005 m. Razem: 2 + 0,3 + 0,07 + 0,005 = 2,375 m. Taki rachunek kontrolny pomaga sprawdzić, czy odczyt jest logiczny.
Czy można zapisać odczyt tylko w centymetrach albo tylko w milimetrach?
Tak, można zapisać wynik w jednej jednostce, o ile jest to zrobione konsekwentnie i jednoznacznie (np. w mm). W praktyce szkolnej często spotyka się zapis rozbity (m/dm/cm/mm), bo ułatwia odczyt z łaty. Jeśli używasz cm lub mm, zawsze wykonaj poprawne przeliczenie wszystkich składowych.
Jakie są najczęstsze błędy na egzaminie przy odczycie z łaty?
Najczęściej: pominięcie decymetrów, przesunięcie odczytu o 1 dm lub 1 cm, błędne dopisanie milimetrów oraz mieszanie zapisu dziesiętnego z rozbitym bez przeliczenia. Warto sprawdzić, czy wszystkie rzędy wielkości są uwzględnione oraz czy wynik ma sens po przeliczeniu na metry.
Jak rozpoznać, że odpowiedź ma niespójny zapis jednostek?
Niespójność pojawia się, gdy część wyniku jest podana w cm, a część w mm jako liczba dziesiętna, albo gdy brakuje jednego rzędu (np. brak dm) bez wyjaśnienia. Poprawny zapis powinien używać jednej konwencji: albo m/dm/cm/mm, albo jedna jednostka po przeliczeniu. Spójność ułatwia porównanie odpowiedzi.
Kiedy w robotach kolejowych stosuje się niwelację z łatą?
Niwelację stosuje się m.in. przy wyznaczaniu i kontroli rzędnych podtorza, torowiska, peronów, obiektów inżynieryjnych oraz reperów roboczych. Pomiar wysokości jest kluczowy dla zachowania projektowanej niwelety i spadków. Poprawny odczyt z łaty wpływa bezpośrednio na jakość i bezpieczeństwo robót.
Jak sprawdzić poprawność odczytu z łaty bez rysunku kontrolnego?
Wykonaj kontrolne przeliczenie na jedną jednostkę (np. metry lub mm) i porównaj rzędy wielkości. Upewnij się, że wynik zawiera logiczne składowe (m, dm, cm, mm) i nie brakuje żadnej części. Jeśli masz kilka odpowiedzi podobnych, różnice zwykle dotyczą jednego rzędu (dm albo cm).
Jak przygotować się do pytań o odczyt z łaty na egzaminie TKO.3?
Ćwicz seriami: odczytaj kilkanaście przykładów (z rysunków lub zdjęć łaty w lunecie) i zapisuj wynik w m/dm/cm/mm, a potem przeliczaj na metry. Zwracaj uwagę na miejsca, gdzie najłatwiej o przesunięcie o 1 dm lub 1 cm. Na egzaminie zawsze rób szybki rachunek kontrolny w myślach.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odczyt z łaty zapisuje się jako suma kolejnych części podziałki: metry, decymetry, centymetry i milimetry.

Źródła:

  • BIPM: The International System of Units (SI) – 9th edition (2019), sections on decimal multiples/submultiples and unit symbols

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw geodezji inżynieryjnej (niwelacja, odczyt z łaty)
  • Instrukcje/opracowania szkolne dotyczące wykonywania niwelacji technicznej na budowie
  • Zadania treningowe: odczyty z różnych typów łat (E, kodowe) i zapis wyników w mm
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego