KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 13.
Otwór na głębokość t, zgodnie z przedstawionym rysunkiem, został
Ilustracja przedstawia techniczny rysunek przekroju otworu w materiale, który jest związany z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pogłębianie polega na wykonaniu w górnej części otworu gniazda o większej średnicy lub stożka (np. pod łeb śruby), na określoną głębokość t. Nawiercanie tworzy zwykle stożkowe prowadzenie pod wiertło, rozwiercanie służy do dokładnego wykończenia średnicy, a przeciąganie kształtuje profile.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź: pogłębiony.

Pogłębianie to operacja obróbki otworu, w której wykonuje się poszerzenie jego części (najczęściej od strony wejścia) do większej średnicy lub w postaci stożka. Typowym celem jest uzyskanie gniazda pod element złączny (np. łeb śruby walcowej, stożkowej) albo zapewnienie miejsca na podkładkę czy dosiad. W zadaniach egzaminacyjnych rozpoznaje się je po tym, że otwór ma stopień lub część o większej średnicy na zadaną głębokość oznaczoną jako t.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Nawiercony – nawiercanie (nawiertakiem) wykonuje się zwykle w celu prowadzenia wiertła i centrowania. Efektem jest krótki stożkowy nakiełek/gniazdo, a nie typowe pogłębienie na określoną głębokość roboczą pod łeb śruby.
  • Przeciągany – przeciąganie służy do wykonywania lub wykańczania kształtów wewnętrznych o określonym profilu (np. wielowypusty, wielokąty, rowki). Nie jest to standardowa metoda tworzenia prostego pogłębienia otworu o większej średnicy.
  • Rozwiercony – rozwiercanie realizuje się rozwiertakiem, aby uzyskać wysoką dokładność średnicy i lepszą chropowatość po wierceniu. Operacja ta z reguły dotyczy całej długości obrabianej części otworu (wyrównanie i wykończenie), a nie wykonania stopniowanego gniazda o większej średnicy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widać wyraźne poszerzenie otworu tylko na pewnej głębokości (oznaczonej np. t), najpierw sprawdź, czy jest to gniazdo/stopień pod łeb – to typowy sygnał pogłębiania. Jeśli celem jest dokładna średnica całego otworu, myśl o rozwiercaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pogłębianie to wykonanie w części otworu poszerzenia (walcowego lub stożkowego), najczęściej od strony wejścia. Służy np. do utworzenia gniazda pod łeb śruby lub podkładkę, tak aby element złączny mógł się schować lub poprawnie przylegać.
Zwykle widać stopień: fragment otworu o większej średnicy na określoną głębokość (np. oznaczoną jako t). Może to być też stożkowe pogłębienie pod śrubę stożkową. Kluczowe jest, że poszerzenie dotyczy tylko części otworu.
Pogłębianie tworzy gniazdo/stopień o większej średnicy (lokalnie, na pewnej głębokości). Rozwiercanie natomiast wykańcza średnicę otworu na zadanej długości, poprawiając dokładność i jakość powierzchni po wierceniu, bez wykonywania stopnia.
Nawiercanie wykonuje się głównie po to, aby ustalić miejsce wiercenia i poprowadzić wiertło (nakiełek/krótki stożek). Pogłębianie ma inny cel: wykonanie gniazda pod łeb śruby lub pod element osadzany, zwykle jako stopień o większej średnicy.
Stosuje się je, gdy trzeba ukryć łeb śruby, zapewnić przyleganie podkładki, zrobić gniazdo pod element mocujący lub przygotować miejsce pod osadzenie. Jest to typowe w montażu maszyn, gdzie liczy się poprawne pasowanie i brak kolizji wystających łbów.
Oznaczenie t najczęściej wskazuje głębokość określonej części cechy otworu (np. głębokość pogłębienia/gniazda). Trzeba sprawdzić, czy t dotyczy stopnia (poszerzenia) czy całego otworu, bo to wpływa na wybór operacji technologicznej.
W praktyce przeciąganie kojarzy się przede wszystkim z wykonywaniem profili wewnętrznych (np. wielowypustów, rowków, wielokątów). Dla typowego otworu okrągłego częściej stosuje się wiercenie, rozwiercanie i pogłębianie, zależnie od wymaganej geometrii.
Najczęściej stosuje się pogłębiacze (walcowe lub stożkowe) oraz narzędzia wieloostrzowe dobrane do średnicy gniazda. Dobór zależy od tego, czy potrzebujesz pogłębienia pod łeb walcowy (gniazdo walcowe) czy pod łeb stożkowy (gniazdo stożkowe).
Najczęstsze pomyłki to mylenie rozwiercania z pogłębianiem oraz traktowanie każdego stożka jako nawiercania. Pomaga zasada: stopień/gniazdo tylko na części długości otworu sugeruje pogłębianie, a wymaganie dokładnej średnicy na długości sugeruje rozwiercanie.
Ćwicz rozpoznawanie cech na rysunkach: otwór przelotowy/nieprzelotowy, stopień, faza, pogłębienie walcowe i stożkowe. Uporządkuj pojęcia: nawiercanie (prowadzenie), wiercenie (wykonanie), rozwiercanie (dokładność), pogłębianie (gniazdo), przeciąganie (profil).
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pogłębianie polega na wykonaniu w górnej części otworu gniazda o większej średnicy lub stożka (np. pod łeb śruby), na określoną głębokość t."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z obróbki skrawaniem (rozdziały: obróbka otworów)
  • Tablice i katalogi narzędzi: pogłębiacze, rozwiertaki, nawiertaki
  • Materiały do rysunku technicznego maszynowego: oznaczenia otworów stopniowanych i pogłębień

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego