KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 36.
Po ilu latach typowe materiały archiwalne są przekazywane z archiwum zakładowego do archiwum państwowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Termin przekazania typowych materiałów archiwalnych z archiwum zakładowego do archiwum państwowego wynosi 25 lat.
Okres ten liczy się od wytworzenia dokumentacji, a przekazanie powinno nastąpić niezwłocznie po jego upływie. Inne wartości (10, 15, 30) nie odpowiadają tej zasadzie dla kategorii A.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce zakładowej kluczowe jest rozróżnienie dokumentacji na kategorie. Materiały archiwalne (kategoria A) to dokumentacja o trwałej wartości historycznej i dowodowej, która docelowo zasila zasób archiwum państwowego. Archiwum zakładowe przechowuje je tylko czasowo, do momentu przekazania.

Prawidłowa odpowiedź to "25", ponieważ obowiązuje zasada, że dokumentacja stanowiąca materiały archiwalne jest przekazywana do właściwego archiwum państwowego po upływie 25 lat od wytworzenia (a następnie przekazywana niezwłocznie po tym terminie). To oznacza, że liczymy czas od momentu powstania dokumentów, a nie np. od ich złożenia w archiwum zakładowym czy od zakończenia sprawy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "10" bywa mylone z innymi zasadami dotyczącymi odrębnych przypadków (np. szczególnych rozwiązań dla dokumentacji elektronicznej lub określonych wykazów akt), ale nie jest typowym terminem przekazania materiałów archiwalnych kategorii A w ujęciu ogólnym.
  • "15" to typowy przykład błędu pamięciowego: studenci kojarzą różne okresy przechowywania z dokumentacją niearchiwalną (kategoria B), gdzie terminy są zróżnicowane, i przenoszą je na kategorię A.
  • "30" również nie jest standardowym terminem przekazania materiałów archiwalnych kategorii A; takie wartości mogą występować przy wybranych rodzajach dokumentacji niearchiwalnej albo w wewnętrznych praktykach jednostek, ale nie odpowiadają ogólnej regule dla materiałów archiwalnych.

W praktyce archiwista przygotowuje przekazanie poprzez uporządkowanie akt, weryfikację kategorii archiwalnej, sporządzenie spisów zdawczo-odbiorczych i uzgodnienie przejęcia z archiwum państwowym. Znajomość progu 25 lat pomaga prawidłowo planować te czynności i unikać mylenia przekazania (A) z brakowaniem (B).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Standardowo przekazuje się je po 25 latach. Termin liczy się od wytworzenia dokumentacji, a przekazanie powinno nastąpić niezwłocznie po upływie tego okresu. To dotyczy materiałów archiwalnych (kategoria A), a nie dokumentacji niearchiwalnej (kategoria B).
Okres 25 lat liczy się od wytworzenia dokumentacji (powstania akt), a nie od daty przekazania do archiwum zakładowego czy od zakończenia sprawy. To częsty punkt, na którym zdający tracą punkty, bo mylą moment startowy liczenia terminu.
Kategoria A oznacza materiały archiwalne, czyli dokumentację o trwałej wartości historycznej/dowodowej. Nie podlega ona brakowaniu, tylko przygotowaniu i przekazaniu do archiwum państwowego po wymaganym czasie, z zachowaniem zasad ewidencji i porządkowania.
Przekazanie dotyczy kategorii A (materiały archiwalne) i oznacza trwałe przejęcie przez archiwum państwowe. Brakowanie dotyczy kategorii B (niearchiwalnej) i oznacza zniszczenie po upływie okresu przechowywania. Mechanizmy, dokumenty i odpowiedzialność są inne.
Co do zasady obowiązuje próg 25 lat, ale w praktyce możliwe jest wcześniejsze przekazanie, jeżeli zostanie to uzgodnione z właściwym archiwum państwowym. Na egzaminie najczęściej sprawdzana jest jednak podstawowa reguła 25 lat jako typowy termin.
W praktyce przygotowuje się m.in. spisy zdawczo-odbiorcze oraz dokumentację potwierdzającą przekazanie (np. protokół zdawczo-odbiorczy). Równolegle porządkuje się akta, weryfikuje opisy teczek i zapewnia właściwe zabezpieczenie fizyczne materiałów.
Najczęściej zdający: przenoszą okresy przechowywania z kategorii B na A, mylnie liczą termin od daty przekazania do archiwum zakładowego, albo zakładają, że reguła dotyczy wszystkich dokumentów. Warto zawsze sprawdzić, czy pytanie mówi o materiałach archiwalnych.
Archiwum zakładowe to komórka organizacyjna jednostki, która przejmuje dokumentację z komórek merytorycznych, porządkuje ją i przechowuje przez wymagany czas. Dla kategorii A jego rolą jest zabezpieczenie i przygotowanie akt do przekazania do archiwum państwowego.
Pytanie egzaminacyjne dotyczy ogólnej zasady dla jednostek posiadających archiwum zakładowe i wytwarzających materiały archiwalne. Kluczowe jest rozpoznanie, że mowa o materiałach archiwalnych oraz o przekazaniu do archiwum państwowego, a nie o wewnętrznych terminach przechowywania.
Pomaga praca na przykładach: weź wykaz akt lub przykładowe teczki i oznacz, co ma wartość trwałą (A), a co ma okres przechowywania i może być brakowane (B). Ucz się też schematu: A = przekazanie, B = brakowanie (po spełnieniu warunków).
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że inne wartości (10, 15, 30) nie odpowiadają tej zasadzie dla kategorii A.

Materiały:

  • Tekst ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (fragmenty o przekazywaniu materiałów archiwalnych)
  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji EKA.2 dotyczące archiwum zakładowego i kwalifikowania dokumentacji
  • Materiały dydaktyczne NDAP/archiwów państwowych dotyczące spisów zdawczo-odbiorczych i przekazywania materiałów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego