Najważniejszym czynnikiem prowadzącym do powstawania i pogłębiania odleżyn jest długotrwały ucisk (często także tarcie i siły ścinające), który ogranicza ukrwienie tkanek. Dlatego działaniem priorytetowym jest natychmiastowe odciążenie narażonego obszaru, czyli w praktyce zmiana pozycji ciała pacjenta i zadbanie o takie ułożenie, aby zmniejszyć nacisk na wyniosłości kostne.
Odpowiedź "Zmienisz pozycję ciała pacjenta." jest poprawna, ponieważ jest to interwencja doraźna, możliwa do wykonania od razu w opiece i bezpośrednio wpływa na mechanizm powstawania odleżyn. Dodatkowo pozwala ocenić skórę w innych miejscach oraz zaplanować dalsze działania (np. harmonogram pozycjonowania, dobór podkładów, ocenę ryzyka).
Pozostałe propozycje nie są właściwe jako pierwszy krok:
- "Zastosujesz maść przeciwodleżynową." – preparaty miejscowe mogą wspierać pielęgnację skóry, ale nie usuwają przyczyny. Bez odciążenia ucisku problem będzie się utrwalał.
- "Skontaktujesz się z rodziną pacjenta." – rodzina może pomagać w opiece i profilaktyce, jednak najpierw należy zabezpieczyć pacjenta i wykonać natychmiastową interwencję.
- "Poinformujesz o tym lekarza." – zgłoszenie zmian skórnych jest ważne (zwłaszcza gdy zmiany są nasilone lub postępują), ale nie zastępuje podstawowego postępowania: odciążenia i pielęgnacji. W praktyce często wykonuje się oba działania: najpierw odciążenie, następnie przekazanie informacji zgodnie z procedurą placówki.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "pierwszą kolejność" zwykle chodzi o działanie, które najpilniej poprawia bezpieczeństwo i usuwa czynnik szkodliwy. Przy odleżynach jest to zmniejszenie ucisku przez zmianę pozycji i właściwe ułożenie.
