KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 21.
Podczas tworzenia opisu bibliograficznego książki, zidentyfikowałeś następujące informacje: tytuł, autor, wydawca, miejsce i rok wydania. W którym miejscu powinieneś umieścić te informacje według ISBD (Międzynarodowego Standardu Opisu Bibliograficznego)?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W ISBD dane porządkuje się w ustalonej kolejności odpowiadającej strefom opisu.
W obrębie wskazanych elementów należy zachować konsekwencję zapisu: dane o autorze i tytule podaje się razem, a informacje wydawnicze grupuje się jako miejsce wydania, wydawca i rok wydania w tej kolejności.

Pełne wyjaśnienie:

ISBD (Międzynarodowy Standard Opisu Bibliograficznego) porządkuje opis bibliograficzny w logiczne części (strefy) oraz narzuca spójny układ informacji. Dzięki temu opisy tworzone przez różne osoby i instytucje mają porównywalną strukturę, co ułatwia wyszukiwanie, identyfikację wydań oraz kontrolę jakości danych bibliograficznych.

W tym zadaniu rozpatrywane są tylko następujące elementy: autor, tytuł, wydawca, miejsce i rok wydania. Poprawna odpowiedź zachowuje układ, w którym dane o autorze i tytule tworzą blok identyfikujący utwór, a dane wydawnicze występują po nich i są uporządkowane jako: miejsce wydania, wydawca, rok wydania. Taki zapis jest praktyczny, bo czytelnik od razu widzi: kto i co (autor/tytuł), a następnie gdzie, przez kogo i kiedy opublikowano (miejsce/wydawca/rok).

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ mieszają elementy z dwóch różnych grup informacji albo przestawiają elementy wydawnicze w sposób niespójny z typową strukturą opisu. Przykładowo ustawienie roku wydania przed miejscem i wydawcą rozrywa informację o publikacji na nienaturalne fragmenty i utrudnia odczyt. Z kolei przestawienie wydawcy przed miejscem wydania prowadzi do niejednoznaczności: miejsce jest kluczowe do interpretacji danych o wydawcy (zwłaszcza gdy nazwa wydawcy jest podobna w różnych krajach).

W przygotowaniu do egzaminu warto ćwiczyć na realnych stronach tytułowych: wypisz elementy, a potem ułóż je w stałym schemacie. Pomocna wskazówka: najpierw identyfikacja dzieła (autor, tytuł), potem metryka wydawnicza (miejsce, wydawca, rok). W zadaniach testowych zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy wyłącznie kolejności elementów, czy również interpunkcji i pełnych stref ISBD.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ISBD to międzynarodowy standard porządkujący elementy opisu bibliograficznego w stałe części (strefy) i ustaloną kolejność informacji. Dzięki temu opisy książek są spójne, porównywalne i łatwiejsze do wyszukiwania oraz identyfikacji wydań.
W praktyce jako rdzeń opisu często wskazuje się dane identyfikujące dzieło (autor, tytuł) oraz metrykę wydawniczą (miejsce wydania, wydawca, rok wydania). Zakres może być szerszy, ale te elementy najczęściej występują w zadaniach egzaminacyjnych.
Taka kolejność tworzy czytelną "metrykę" publikacji: najpierw gdzie wydano, potem kto wydał, a na końcu kiedy. Ułatwia to porównywanie wydań i szybkie wychwycenie różnic (np. inny wydawca w tym samym miejscu lub różne lata tego samego wydawcy).
W opisie bibliograficznym autorzy zwykle występują jako oznaczenie odpowiedzialności powiązane z tytułem (podawane w sposób uporządkowany). Przy wielu autorach kluczowe jest konsekwentne stosowanie przyjętej zasady zapisu (np. podanie pierwszych autorów i ewentualne skróty), zgodnie z instrukcją katalogowania.
W typowym zapisie metryki wydawniczej rok nie powinien "wyprzedzać" danych o miejscu i wydawcy, bo wtedy informacja o publikacji jest rozbita i mniej czytelna. Na egzaminie zwracaj uwagę na odpowiedzi, które mieszają kolejność elementów wydawniczych.
Najczęstsze błędy to mieszanie schematu cytowania (np. bibliografia w pracy) z opisem wg standardu, przestawianie roku wydania na początek metryki oraz zamiana miejscami "miejsce wydania" i "wydawca". Pomaga zapamiętać blok: miejsce → wydawca → rok.
Weź kilka książek, spisz dane ze strony tytułowej i redakcyjnej, a następnie ułóż je zawsze w tym samym schemacie: identyfikacja dzieła (autor, tytuł) + metryka wydawnicza (miejsce, wydawca, rok). Porównuj z opisami w katalogach bibliotecznych.
Miejsce wydania podaje się w części dotyczącej informacji o publikacji. W praktyce znajduje się ono zwykle na stronie redakcyjnej lub w stopce wydawniczej. W zadaniach testowych jest to element "metryki" razem z wydawcą i rokiem wydania.
Nie. ISBD opisuje zasady prezentacji i uporządkowania elementów opisu (logika stref i kolejności), a MARC21 jest formatem kodowania danych w rekordzie bibliograficznym. Te podejścia są powiązane, ale służą innym celom: ISBD dla zapisu/wyświetlania, MARC21 dla struktury danych.
Sprawdź, czy odpowiedź najpierw grupuje informacje identyfikujące dzieło (autor i tytuł), a potem dane o publikacji. Jeśli rok wydania "wskakuje" między tytuł a wydawcę albo miejsce i wydawca są odwrócone, to zwykle sygnał błędnej kolejności.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • IFLA – International Standard Bibliographic Description (ISBD), strona standardu: https://www.ifla.org/units/cataloguing/isbd/ (dostęp: 2026-02-28)
  • IFLA – publikacja standardu ISBD (opis dokumentu): https://www.ifla.org/publications/international-standard-bibliographic-description-isbd/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały szkolne dotyczące opisu bibliograficznego i katalogowania w księgarstwie
  • Dokumentacja/poradniki do standardu ISBD udostępniane przez IFLA
  • Ćwiczenia z rozpoznawania stref opisu bibliograficznego na podstawie stron tytułowych książek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego