KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 37.
Podopieczna pracowała jako nauczycielka muzyki, grała na skrzypcach. Obecnie choruje na zanik mięśni. Którą formę spędzania czasu wolnego, w celu podtrzymania dotychczasowych zainteresowań, powinna jej zaproponować opiekunka?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyjście do filharmonii podtrzymuje wcześniejsze zainteresowania i tożsamość podopiecznej związane z muzyką, a jednocześnie nie wymaga od niej sprawności manualnej potrzebnej do gry na skrzypcach. Pozostałe propozycje nie odnoszą się bezpośrednio do jej pasji lub mogą przekraczać aktualne możliwości ruchowe.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece w domu pomocy społecznej ważne jest, aby proponowane formy spędzania czasu wolnego były zindywidualizowane: powinny nawiązywać do dotychczasowych zainteresowań i ról życiowych, a jednocześnie uwzględniać aktualne ograniczenia wynikające z choroby.

Podopieczna była nauczycielką muzyki i grała na skrzypcach, czyli jej zainteresowania są silnie związane z muzyką. Zanik mięśni może powodować osłabienie, szybką męczliwość i trudności w precyzyjnych czynnościach manualnych. Dlatego sensowne jest zaproponowanie aktywności, która pozwoli jej pozostać w kontakcie z muzyką, ale nie będzie wymagała sprawności rąk typowej dla gry na instrumencie.

Odpowiedź "Wyjście z opiekunką do filharmonii." spełnia oba kryteria: podtrzymuje zainteresowania muzyczne (słuchanie muzyki, kontakt z kulturą), a fizycznie jest zwykle mniej wymagająca niż aktywności angażujące motorykę małą lub intensywny ruch. Dodatkowo wyjście z opiekunką ma walor wspierający i społeczny (towarzyszenie, bezpieczeństwo, przełamywanie izolacji).

Dlaczego pozostałe propozycje są mniej trafne?

  • "Wykonywanie prac plastycznych." może być wartościową aktywizacją, ale nie wynika bezpośrednio z jej dotychczasowych pasji muzycznych. To raczej zmiana obszaru zainteresowań niż ich podtrzymanie.
  • "Robótki na drutach." wymagają dobrej sprawności rąk i koordynacji, co przy zaniku mięśni bywa trudne lub frustrujące. Ponadto nie wiąże się z jej historią zawodową i zainteresowaniami muzycznymi.
  • "Zajęcia muzyczne z elementami tańca." odnoszą się do muzyki, ale element tańca może być zbyt obciążający przy osłabieniu mięśni. W realnej pracy opiekuna należałoby rozważyć bezpieczniejszą formę kontaktu z muzyką (np. słuchanie, muzykoterapia w wersji dostosowanej), a w tym zestawie najtrafniej odpowiada temu wyjście do filharmonii.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal cel (podtrzymanie zainteresowań), potem sprawdź, czy aktywność jest realna przy ograniczeniach zdrowotnych i czy nie niesie zbędnego ryzyka lub przeciążenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To planować aktywności tak, aby osoba mogła nadal doświadczać tego, co lubiła wcześniej (np. muzyki), mimo choroby. Chodzi o zachowanie poczucia ciągłości, sensu i sprawczości. Aktywność powinna być dopasowana do możliwości, żeby nie powodować frustracji ani przeciążenia.
Najpierw oceń ograniczenia: siłę, męczliwość, sprawność dłoni, tolerancję wysiłku. Potem wybierz formę podobną do wcześniejszych zainteresowań, ale mniej obciążającą (np. słuchanie koncertu zamiast gry na instrumencie). Zawsze planuj przerwy i wsparcie w przemieszczaniu.
Filharmonia zapewnia kontakt z muzyką na wysokim poziomie i wspiera dobrostan psychiczny, a jednocześnie zwykle nie wymaga precyzyjnej pracy rąk. Dla osoby, która była muzykiem, to podtrzymanie tożsamości i pasji. Wyjście z opiekunką zwiększa bezpieczeństwo i komfort.
Nie zawsze. Są wartościowe, ale powinny wynikać z preferencji podopiecznego i jego możliwości manualnych. Jeśli celem jest podtrzymanie dawnych zainteresowań (np. muzycznych), lepsze bywa zaproponowanie aktywności z tego samego obszaru. Plastyka sprawdza się, gdy osoba ją lubi lub chce spróbować.
Gdy występują trudności w chwytaniu, drżenie, ból, szybka męczliwość dłoni lub osłabienie mięśni. Robótki wymagają precyzji i dłuższego utrzymania napięcia mięśni, więc mogą nasilać zmęczenie i zniechęcenie. Wtedy lepiej wybrać aktywność mniej zależną od motoryki małej.
Bezpieczne mogą być: słuchanie koncertów na żywo lub nagrań, wspólne rozmowy o muzyce, oglądanie występów, śpiew w zakresie możliwości oddechowych, proste instrumenty niewymagające sprawności palców lub muzykoterapia dostosowana. Kluczowe jest, by aktywność nie powodowała przeciążenia.
Zanik mięśni często wiąże się z osłabieniem i ryzykiem szybkiego zmęczenia. Element tańca może wymagać pracy mięśni nóg, równowagi i koordynacji, co zwiększa ryzyko upadku lub przeciążenia. Sama muzyka może być dobrym kierunkiem, ale forma ruchowa musi być szczególnie ostrożnie dobrana.
Opiekun pomaga w organizacji: transport, bilety, dostępność architektoniczna, plan przerw, leki i nawodnienie. Zapewnia asekurację w poruszaniu się i reaguje na zmęczenie. Ważne jest też wsparcie emocjonalne: rozmowa, przygotowanie do wyjścia i omówienie wrażeń po wydarzeniu.
Często wybiera się aktywność "pod temat" (np. muzyka), ale bez oceny, czy jest wykonalna przy ograniczeniach fizycznych. Drugi błąd to proponowanie uniwersalnych zajęć bez pytania o preferencje, co obniża motywację. Najlepiej łączyć: zainteresowania + bezpieczeństwo + realne możliwości.
Ćwicz schemat: (1) rozpoznaj zainteresowania i dotychczasową rolę osoby, (2) uwzględnij chorobę i ograniczenia funkcjonalne, (3) wybierz aktywność podobną, ale dostosowaną, (4) oceń bezpieczeństwo i potrzebne wsparcie. Na egzaminie szukaj odpowiedzi najlepiej łączącej te elementy.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wyjście do filharmonii podtrzymuje wcześniejsze zainteresowania i tożsamość podopiecznej związane z muzyką, a jednocześnie nie wymaga od niej sprawności manualnej potrzebnej do gry na skrzypcach."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), 2001
  • World Health Organization (WHO), World report on ageing and health, 2015

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z terapii zajęciowej i aktywizacji osób niesamodzielnych (podstawy, metody, przykłady planów aktywności)
  • Publikacje WHO dotyczące funkcjonowania i uczestnictwa (model ICF) oraz zdrowego starzenia
  • Podręczniki z opieki długoterminowej/gerontologii omawiające organizację czasu wolnego i wsparcie psychospołeczne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego