KWALIFIKACJA SPC3 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 9.
Podstawowymi urządzeniami kontrolno-pomiarowymi, którymi systematycznie monitoruje się parametry w magazynach mąki są
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Termometr służy do bieżącej kontroli temperatury w magazynie mąki, a psychrometr do oceny wilgotności powietrza (na podstawie różnicy wskazań termometru suchego i wilgotnego). To właśnie te dwa parametry środowiskowe najczęściej monitoruje się systematycznie, aby ograniczyć ryzyko zawilgocenia surowca.

Pełne wyjaśnienie:

W magazynowaniu mąki kluczowe jest utrzymanie stabilnych warunków mikroklimatu, ponieważ mąka łatwo wymienia wilgoć z otoczeniem i może pogarszać swoje właściwości technologiczne. Z tego powodu systematycznie monitoruje się przede wszystkim temperaturę i wilgotność powietrza.

Odpowiedź "termometr i psychrometr" jest poprawna, ponieważ:

  • termometr umożliwia kontrolę temperatury w pomieszczeniu magazynowym (zbyt wysoka temperatura sprzyja pogorszeniu jakości i może zwiększać aktywność biologiczną),
  • psychrometr jest przyrządem do oceny wilgotności powietrza; wykorzystuje dwa pomiary temperatury (tzw. suchy i wilgotny) i pozwala określić wilgotność względną, która ma bezpośredni wpływ na chłonięcie wilgoci przez mąkę.

Pozostałe propozycje są błędne, bo odnoszą się do innych wielkości lub nierealistycznych zastosowań magazynowych:

  • "manometr i termometr" – manometr mierzy ciśnienie, nie jest typowym przyrządem do kontroli warunków przechowywania mąki w magazynie.
  • "pirometr i manometr" – pirometr służy zwykle do pomiaru wysokich temperatur (często bezdotykowo), a manometr do ciśnienia; zestaw nie odpowiada potrzebie stałej kontroli wilgotności.
  • "sonda temperaturowa i waga analityczna" – sonda może mierzyć temperaturę, ale waga analityczna jest narzędziem laboratoryjnym do bardzo dokładnych pomiarów masy, a nie podstawowym urządzeniem do monitorowania mikroklimatu magazynu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się magazyn mąki i "parametry", najczęściej chodzi o temperaturę oraz wilgotność. Dobieraj więc przyrządy odpowiadające tym wielkościom.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Psychrometr służy do wyznaczania wilgotności powietrza na podstawie dwóch temperatur (suchej i wilgotnej). W magazynie mąki wilgotność jest krytyczna, bo mąka chłonie wodę z otoczenia, może się zbrylać i pogarszać jakość. Dlatego kontrola wilgotności jest tak samo ważna jak kontrola temperatury.
Najczęściej monitoruje się temperaturę oraz wilgotność powietrza, bo te dwa czynniki najszybciej wpływają na stan surowca. Zbyt wysoka wilgotność sprzyja zawilgoceniu i zbrylaniu, a niekorzystna temperatura może przyspieszać niepożądane zmiany i utrudniać utrzymanie stabilnych warunków przechowywania.
Manometr mierzy ciśnienie (np. w instalacjach sprężonego powietrza lub urządzeniach technologicznych). W typowym magazynie mąki podstawą kontroli jest mikroklimat, czyli temperatura i wilgotność. Dlatego manometr nie odpowiada na najważniejsze potrzeby monitoringu jakości przechowywania surowca.
Higrometr to ogólna nazwa przyrządów do pomiaru wilgotności. Psychrometr jest konkretnym typem higrometru: działa przez porównanie wskazań termometru suchego i wilgotnego. Jeśli w odpowiedziach pojawia się psychrometr, zwykle jest to wskazówka, że pytanie dotyczy wilgotności mierzonej metodą psychrometryczną.
Sam termometr wystarcza, gdy kontrolujesz wyłącznie temperaturę (np. w prostych pomieszczeniach bez ryzyka wahań wilgotności). W magazynie mąki zazwyczaj potrzebujesz także kontroli wilgotności, bo wpływa ona na chłonięcie wilgoci przez surowiec. Dlatego w praktyce łączy się pomiar temperatury z pomiarem wilgotności.
Pirometr mierzy temperaturę, ale zwykle jest stosowany do wysokich temperatur i często działa bezdotykowo (np. w procesach przemysłowych). Magazyn mąki wymaga stabilnego, umiarkowanego zakresu temperatur i prostego, ciągłego nadzoru. Dlatego jako podstawowe narzędzie w magazynie wybiera się termometr, a nie pirometr.
Najczęstszy błąd to dobieranie przyrządów "na skojarzenie" zamiast do właściwej wielkości: manometr kojarzy się z kontrolą, ale mierzy ciśnienie; waga analityczna kojarzy się z dokładnością, ale nie służy do mikroklimatu. W magazynie mąki klucz to: temperatura + wilgotność, więc termometr + psychrometr.
W praktyce wykonuje się regularne odczyty temperatury i wilgotności (ręcznie lub automatycznie), a wyniki zapisuje w rejestrach kontroli. Ważna jest stałość miejsc pomiaru i porównywanie wyników w czasie. Gdy wartości odbiegają od przyjętych wymagań zakładowych, wdraża się działania korygujące (np. wentylacja, osuszanie).
Zbyt wysoka wilgotność powietrza może powodować, że mąka chłonie wodę, zbryla się i traci stabilne parametry technologiczne. W skrajnych przypadkach rośnie ryzyko rozwoju mikroorganizmów oraz problemów higienicznych. Dlatego kontrola wilgotności (np. psychrometrem) jest kluczowym elementem nadzoru nad przechowywaniem surowca.
Ucz się przez powiązanie: parametr → skutek → przyrząd. Dla magazynu mąki zapamiętaj: temperatura (termometr) i wilgotność (psychrometr/higrometr) wpływają na jakość i bezpieczeństwo surowca. Przećwicz też rozróżnianie przyrządów: manometr=ciśnienie, pirometr=wysokie temperatury, waga analityczna=laboratorium.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Termometr służy do bieżącej kontroli temperatury w magazynie mąki, a psychrometr do oceny wilgotności powietrza (na podstawie różnicy wskazań termometru suchego i wilgotnego)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii piekarstwa dotyczące magazynowania mąki
  • Podstawy metrologii: pomiar temperatury i wilgotności powietrza
  • Instrukcje zakładowe/HACCP: monitorowanie parametrów środowiskowych magazynów surowców

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego