KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 40.
Przedstawiony na rysunku symbol przedstawia
Ilustracja przedstawia symbol związany z turbiną rotorową Savoniusa, co jest zgodne z kontekstem egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Turbina rotorowa Savoniusa to turbina wiatrowa o pionowej osi obrotu, zwykle przedstawiana symbolicznie jako wirnik o "połówkach" cylindra. Odpowiedzi dotyczące modułów LED i multimetru odnoszą się do elektroniki/pomiarów i nie pasują do symboli maszyn wirnikowych stosowanych w energetyce i OZE.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "turbinę rotorową Savoniusa" jest poprawna, ponieważ turbina Savoniusa (VAWT – turbina o pionowej osi obrotu) ma charakterystyczny wirnik złożony z dwóch lub więcej półcylindrycznych łopat (tzw. łopaty oporowe). W symbolach i uproszczonych piktogramach często akcentuje się właśnie tę cechę: kształt "S"/dwóch przeciwległych czasz lub półwalców, co odróżnia ją od turbin śmigłowych o osi poziomej.

Pozostałe odpowiedzi są nieadekwatne do treści pytania o symbol urządzenia energetycznego:

  • "moduł LED Power" – dotyczy elementu oświetleniowego/elektronicznego. Symbole modułów LED zwykle odnoszą się do źródeł światła, diod i układów zasilania, a nie do maszyn wirnikowych.
  • "moduł LED" – podobnie jak wyżej: to komponent oświetleniowy. Nawet jeśli na rysunku widać element "segmentowy", w energetyce symbol turbiny odnosi się do konwersji energii wiatru na mechaniczną, a następnie elektryczną, a nie do emisji światła.
  • "multimetr miernik z kablami" – multimetr jest przyrządem pomiarowym; jego piktogramy zwykle przedstawiają obudowę miernika, zaciski/sondy lub oznaczenia wielkości (V, A, Ω). To zupełnie inna grupa symboli niż symbole maszyn (turbin) stosowanych w schematach i opisach instalacji OZE.

W przygotowaniu do egzaminu warto ćwiczyć rozpoznawanie typów turbin: Savonius (oporowa, pionowa oś), Darrieus (nośna, pionowa oś) oraz turbiny śmigłowe (pozioma oś). Kluczowe jest dostrzeganie cech wirnika: kształtu łopat i osi obrotu, bo to najszybciej prowadzi do poprawnej identyfikacji symbolu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Turbina Savoniusa to turbina wiatrowa o pionowej osi obrotu (VAWT), wykorzystująca głównie siłę oporu wiatru. Ma charakterystyczne półcylindryczne łopaty, dzięki czemu dobrze startuje przy niższych prędkościach wiatru, ale zwykle ma niższą sprawność niż turbiny śmigłowe.
Najczęściej szukaj uproszczonego wirnika z dwoma "czaszami"/półwalcami ustawionymi naprzeciw siebie. Symbol zwykle sugeruje pionową oś i łopaty oporowe (kształt zbliżony do litery S w przekroju), a nie śmigło z kilkoma łopatami.
Pionowa oś ułatwia konstrukcję w małych instalacjach i pozwala na pracę niezależnie od kierunku wiatru (często bez skomplikowanego mechanizmu nadążnego). Dzięki temu turbiny tego typu bywają stosowane tam, gdzie warunki wiatrowe są zmienne lub przestrzeń jest ograniczona.
Spotyka się je w małych instalacjach OZE, np. do zasilania urządzeń o niewielkiej mocy, systemów autonomicznych, czujników lub jako elementy dydaktyczne. Dzięki łatwemu rozruchowi mogą pracować przy słabszym wietrze, choć nie są typowym wyborem dla dużych farm wiatrowych.
Savonius jest turbiną oporową i zwykle ma pionową oś, a turbina śmigłowa jest turbiną nośną z poziomą osią i przypomina klasyczne śmigło. Śmigłowe mają zwykle większą sprawność i dominują w energetyce zawodowej.
Najczęściej tak w porównaniu z turbinami nośnymi (np. śmigłowymi), bo opiera się na oporze aerodynamicznym. Jednak w praktyce może być korzystna tam, gdzie liczy się prostota, niezawodny rozruch i praca w turbulentnym wietrze, a nie maksymalna produkcja energii.
Moduły LED są elementami oświetlenia i elektroniki, a ich oznaczenia odnoszą się do diod, zasilania, opraw lub parametrów elektrycznych. Symbole turbin przedstawiają maszyny wirnikowe i zwykle akcentują kształt wirnika oraz kierunek/osiowość obrotu.
Zwykle nie. Multimetr przedstawia się jako przyrząd pomiarowy (obudowa, wyświetlacz, zaciski, sondy) albo poprzez symbole mierzonych wielkości. Turbina jest symbolem urządzenia wytwórczego/napędowego i kojarzy się z wirnikiem, nie z przyrządem ręcznym.
Najczęstsze są: mylenie osi obrotu (pionowa vs pozioma), pomijanie detali wirnika, zgadywanie "po skojarzeniu" oraz wybór odpowiedzi z innej dziedziny (np. elektronika). Pomaga porównywanie cech: kształtu łopat, osi, obecności gondoli i śmigła.
Ćwicz na krótkich zestawach rysunków: rozpoznaj urządzenie, dopisz funkcję i typ (np. turbina VAWT/Hawt). Rób fiszki z ikonami oraz rozwiązuj arkusze z poprzednich lat. Warto też przeglądać karty katalogowe urządzeń OZE, bo uczą typowych uproszczeń graficznych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że turbina rotorowa Savoniusa to turbina wiatrowa o pionowej osi obrotu, zwykle przedstawiana symbolicznie jako wirnik o "połówkach" cylindra.

Źródła:

  • Wikipedia: Turbina Savoniusa (hasło encyklopedyczne) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Turbina_Savoniusa - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia: Turbina wiatrowa o pionowej osi obrotu (VAWT) – https://en.wikipedia.org/wiki/Vertical-axis_wind_turbine - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw OZE (energia wiatru) dla szkół technicznych
  • Materiały producentów małych turbin wiatrowych (karty katalogowe Savonius/VAWT)
  • Zbiory przykładowych schematów i oznaczeń stosowanych w dokumentacji technicznej urządzeń energetycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego