KWALIFIKACJA TKO2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 4.
Symbol graficzny oznaczony SSzn1 w obwodzie przedstawionym na rysunku oznacza zestyk przekaźnika
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z automatyką sterowania ruchem kolejowym, co jest związane z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestyk "otwarty w stanie biernym" odpowiada stykowi normalnie otwartemu (NO): bez wzbudzenia przekaźnika obwód jest przerwany, a dopiero w stanie czynnym (po zadziałaniu) następuje zamknięcie. Pozostałe odpowiedzi opisują styk normalnie zamknięty albo mylą stan bierny z czynnym.

Pełne wyjaśnienie:

W schematach przekaźnikowych kluczowe jest rozróżnienie dwóch cech jednocześnie: typu zestyku (normalnie otwarty lub normalnie zamknięty) oraz stanu przekaźnika (bierny – bez zadziałania, czynny – po zadziałaniu).

Odpowiedź "otwarty przekaźnik w stanie biernym" oznacza, że w stanie normalnym (gdy cewka przekaźnika nie jest wzbudzona) zestyk nie przewodzi – obwód jest rozłączony. To dokładnie definicja zestyku normalnie otwartego (NO). Po przejściu przekaźnika w stan czynny taki zestyk zmienia położenie i zwykle zamyka obwód.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "zamknięty przekaźnik w stanie biernym" opisuje zestyk, który przewodzi w stanie normalnym, czyli odpowiada logice zestyku normalnie zamkniętego (NC), a nie NO.
  • "otwarty przekaźnik w stanie czynnym" byłby typowy dla zestyku NC po zadziałaniu (NC po wzbudzeniu się otwiera), więc miesza typ styku z opisem stanu.
  • "zamknięty przekaźnik w stanie czynnym" może kojarzyć się z NO po zadziałaniu, ale pytanie dotyczy oznaczenia na rysunku i interpretacji zestyku jako otwartego w stanie biernym, a nie opisu zachowania po zadziałaniu.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: "stan bierny" = stan normalny. Najpierw ustal, czy symbol przedstawia zestyk normalnie otwarty czy normalnie zamknięty, a dopiero potem wyciągaj wnioski o stanie po zadziałaniu przekaźnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza zestyk normalnie otwarty (NO): gdy przekaźnik jest niewzbudzony (stan bierny), obwód jest przerwany. Po zadziałaniu przekaźnika (stan czynny) taki zestyk typowo się zamyka i zaczyna przewodzić.
Normalnie otwarty (NO) nie przewodzi w stanie biernym i przewodzi po zadziałaniu. Normalnie zamknięty (NC) przewodzi w stanie biernym, a po zadziałaniu przekaźnika rozłącza obwód. "Normalnie" zawsze odnosi się do stanu biernego.
Stan bierny to stan bez zadziałania, zwykle gdy cewka nie jest zasilana (brak wzbudzenia). Stan czynny to stan po zadziałaniu, gdy przekaźnik zmienił położenie zestyków. Na schemacie ważne jest, do którego stanu odnosi się symbol.
Bo większość symboli zestyków rysuje się jako położenie domyślne, czyli bez wymuszenia (bez zasilenia cewki). Dzięki temu da się jednoznacznie opisać logikę działania układu: co jest "zwykle" zwarte/rozwarte i co się zmienia po zadziałaniu.
Najczęściej myli się: (1) typ styku NO/NC, (2) stan bierny z czynnym, (3) opis "zamknięty" z "przekaźnik zadziałał". Warto zawsze zacząć od pytania: czy w stanie biernym obwód jest przerwany czy zamknięty?
Tak, ale dotyczy innej sytuacji: dla zestyku normalnie zamkniętego (NC) po zadziałaniu przekaźnika obwód się otwiera. Dlatego samo "otwarty w stanie czynnym" nie opisuje NO, tylko zwykle efekt zadziałania dla NC.
Stosuj regułę: "normalnie" = "w stanie biernym". Jeśli w stanie biernym ma być przerwa, wybierasz opis "otwarty w stanie biernym" (NO). Jeśli w stanie biernym ma być przewodzenie, wybierasz "zamknięty w stanie biernym" (NC).
W układach zależności i sygnalizacji: sterowanie lampami, kontrola zajętości, blokady, potwierdzenia położeń, sygnały zwrotne. Dobór NO/NC ma znaczenie bezpieczeństwa i diagnostyki, bo decyduje o tym, co układ "widzi" w stanie spoczynku i po zadziałaniu.
Tak. Różnice mogą wynikać z norm, instrukcji wewnętrznych, tradycji producenta lub modernizacji dokumentacji. Dlatego na egzaminie trzeba bazować na symbolu z rysunku i ogólnych zasadach NO/NC, a w pracy zawsze sprawdzać legendę i opis schematu.
Najlepiej ćwiczyć na realnych schematach: codziennie rozpoznawaj typ zestyku i wnioskuj, co dzieje się po zadziałaniu. Rób fiszki: NO/NC + stan bierny/czynny + przykład obwodu. Ucz się też oznaczeń funkcjonalnych i legend stosowanych w SRK.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Zestyk "otwarty w stanie biernym" odpowiada stykowi normalnie otwartemu (NO): bez wzbudzenia przekaźnika obwód jest przerwany, a dopiero w stanie czynnym (po zadziałaniu) następuje zamknięcie."

Źródła:

  • IEC 60617 (Graphical symbols for diagrams) – symbole przekaźników i zestyków; źródło normatywne dotyczące oznaczeń graficznych

Materiały:

  • Podręczniki do elektrotechniki (dział: przekaźniki i styki NO/NC)
  • Materiały dydaktyczne do czytania schematów przekaźnikowych w automatyce
  • Dokumentacja techniczno-ruchowa i schematy urządzeń SRK używane w pracowni/szkole

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego