Wydajność pracy w przedsiębiorstwie handlowym najczęściej interpretuje się jako sprzedaż przypadającą na jednego zatrudnionego. Jest to więc wskaźnik względny, który wymaga zestawienia dwóch wielkości: efektu (sprzedaży) oraz nakładu (liczby pracowników).
Aby porównać rok 2009 z rokiem 2007, należy:
- odczytać z tabeli sprzedaż i liczbę zatrudnionych w 2007 r.,
- odczytać z tabeli sprzedaż i liczbę zatrudnionych w 2009 r.,
- obliczyć sprzedaż na 1 pracownika w każdym z tych lat (sprzedaż / zatrudnienie),
- porównać otrzymane wyniki.
Skoro poprawną odpowiedzią jest "spadek wydajności pracy", oznacza to, że iloraz sprzedaży i zatrudnienia w 2009 r. jest mniejszy niż w 2007 r. Taka sytuacja może wystąpić np. wtedy, gdy sprzedaż spada, gdy zatrudnienie rośnie szybciej niż sprzedaż albo gdy sprzedaż rośnie, ale zbyt wolno w stosunku do wzrostu zatrudnienia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "wzrost wydajności pracy" byłby prawdziwy tylko wtedy, gdy sprzedaż na 1 pracownika w 2009 r. byłaby wyższa niż w 2007 r. Sama obserwacja zmian sprzedaży lub zatrudnienia nie wystarcza – trzeba sprawdzić relację.
- "spadek zatrudnienia" dotyczy wyłącznie jednej zmiennej (liczby pracowników). Nawet jeśli zatrudnienie spadło, wydajność mogła wzrosnąć albo spaść – zależy to od tego, jak zmieniła się sprzedaż.
- "wzrost wielkości sprzedaży" to także informacja bezwzględna. Sprzedaż mogła wzrosnąć, ale jeśli zatrudnienie wzrosło jeszcze bardziej, to sprzedaż na pracownika mogła się obniżyć, co prowadzi do spadku wydajności.
Na egzaminie warto pamiętać prostą zasadę: gdy w odpowiedziach pojawia się "wydajność", "produktywność" lub "efektywność pracy", zwykle trzeba policzyć wskaźnik na pracownika, a nie oceniać samą sprzedaż czy samą liczbę zatrudnionych.
