KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 31.
W hurtowni przeprowadzono inwentaryzację towarów i stwierdzono:
– niezawiniony niedobór szamponu TYMIANEK – 20 sztuk po 8,00 zł/szt.
– nadwyżkę szamponu POKRZYWA – 25 sztuk po 6,00 zł/szt.
Kierownik jednostki podjął decyzję o kompensacie niedoboru z nadwyżką. Ustal wartość kompensaty, stosując zasadę niższej ceny i mniejszej ilości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kompensata obejmuje tylko część różnic: przyjmujesz mniejszą ilość (20 szt. z 20 i 25) oraz niższą cenę (6,00 zł z 8,00 i 6,00). Wartość kompensaty = 20 × 6,00 zł = 120,00 zł. Pozostała część nadwyżki (5 szt.) nie wchodzi do kompensaty.

Pełne wyjaśnienie:

W kompensacie różnic inwentaryzacyjnych (niedoboru z nadwyżką) nie "znosi się" automatycznie pełnych wartości obu pozycji. Stosuje się ograniczenia, aby kompensata nie zawyżała rozliczenia:

  • ilość do kompensaty przyjmuje się jako mniejszą z dwóch wielkości (niedobór vs nadwyżka),
  • cenę jednostkową przyjmuje się jako niższą z cen jednostkowych kompensowanych składników.

Dane: niedobór szamponu TYMIANEK: 20 szt. po 8,00 zł; nadwyżka szamponu POKRZYWA: 25 szt. po 6,00 zł.

Krok 1 – mniejsza ilość: min(20; 25) = 20 szt.

Krok 2 – niższa cena: min(8,00 zł; 6,00 zł) = 6,00 zł/szt.

Krok 3 – wartość kompensaty: 20 × 6,00 zł = 120,00 zł.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: 120,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 150,00 zł – odpowiadałoby 25 × 6,00 zł, czyli użyciu większej ilości (25), co łamie zasadę mniejszej ilości.
  • 160,00 zł – odpowiadałoby 20 × 8,00 zł, czyli użyciu wyższej ceny (8,00 zł), co łamie zasadę niższej ceny.
  • 200,00 zł – odpowiadałoby 25 × 8,00 zł, czyli jednoczesnemu użyciu większej ilości i wyższej ceny (podwójny błąd interpretacyjny).

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj schemat: kompensata = min(ilości) × min(cen). Najpierw wybierz "mniej", potem "taniej".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kompensata to rozliczenie, w którym część niedoboru można "pokryć" nadwyżką, ale tylko w granicach określonych zasad. W praktyce nie kompensuje się całych wartości, tylko wartość wyliczoną według ustalonej reguły (np. mniejsza ilość i niższa cena), a resztę rozlicza się oddzielnie.
Postępuj według schematu: 1) wybierz mniejszą ilość z niedoboru i nadwyżki, 2) wybierz niższą cenę jednostkową z obu pozycji, 3) pomnóż: wartość = min(ilości) × min(cen). To ogranicza kompensatę do bezpiecznego, "niezawyżonego" poziomu.
Użycie większej ilości powodowałoby "sztuczne" zwiększenie wartości kompensaty i mogłoby ukryć realną skalę różnic. Zasada mniejszej ilości sprawia, że kompensata obejmuje tylko tę część, która faktycznie może odpowiadać niedoborowi, a pozostała nadwyżka jest rozliczana osobno.
Niższa cena ogranicza wartość kompensaty i zapobiega zawyżaniu rozliczenia różnic. Gdyby przyjąć wyższą cenę, kompensata mogłaby "przenieść" wartość na poziom nieuzasadniony ekonomicznie. Na egzaminie oznacza to: z dwóch cen jednostkowych zawsze wybierasz tę niższą.
Kluczowe są cztery liczby: ilość niedoboru, cena niedoboru, ilość nadwyżki, cena nadwyżki. Dopiero potem stosujesz regułę wyboru: mniejsza ilość i niższa cena. Nazwy towarów są pomocnicze – ważne, by nie pomylić, która cena należy do której pozycji.
Nie. Kompensata zwykle obejmuje tylko część różnic (do limitu mniejszej ilości i niższej ceny). Pozostała część nadwyżki lub niedoboru pozostaje do odrębnego rozliczenia. W zadaniach egzaminacyjnych często liczy się wyłącznie wartość kompensaty, a nie pełne księgowania pozostałości.
Najczęściej: (1) wybór większej ilości zamiast mniejszej, (2) wybór wyższej ceny zamiast niższej, (3) liczenie pełnej wartości niedoboru albo pełnej wartości nadwyżki, (4) pomylenie cen między pozycjami. Pomaga zapis: min(ilości) × min(cen).
W treści zwykle pojawiają się słowa: "kompensata", "stosując zasadę niższej ceny i mniejszej ilości" albo podobne. To sygnał, że nie liczysz pełnych wartości pozycji, tylko najpierw wybierasz ograniczenia (min), a dopiero potem wyznaczasz kwotę kompensaty przez mnożenie.
Decyzję rozważa się po zakończeniu inwentaryzacji, gdy występują jednocześnie niedobory i nadwyżki, a jednostka dopuszcza ich wzajemne rozliczenie w określonych warunkach. W praktyce ważne jest udokumentowanie decyzji i przyjętej metody, aby rozliczenie było spójne i kontrolowalne.
Ćwicz krótkie schematy obliczeń: min(ilości) × min(cen) oraz rozróżnianie pojęć "niedobór" i "nadwyżka". Rób zadania na czas, zapisuj jednostki (szt., zł/szt.) i sprawdzaj, czy w wyniku nie użyłeś przypadkiem większej ilości lub wyższej ceny. To eliminuje większość pomyłek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Kompensata obejmuje tylko część różnic: przyjmujesz mniejszą ilość (20 szt."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tematyka: inwentaryzacja i rozliczanie różnic inwentaryzacyjnych) – akt prawny, data 29.09.1994

Materiały:

  • Podręcznik do rachunkowości finansowej: dział o inwentaryzacji i rozliczaniu różnic
  • Zbiór zadań egzaminacyjnych z obszaru: inwentaryzacja zapasów i kompensata różnic
  • Notatki własne: schemat "mniejsza ilość + niższa cena" z przykładami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego