KWALIFIKACJA HGT3 + HGT6 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 26.
W promocji cenowej wczasów zimowych nad Bałtykiem obniżono ceny średnio o 50%. Jaka zmiana popytu może być prognozowana na te usługi, jeśli wartość bezwzględna współczynnika elastyczności cenowej wynosi 1?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Elastyczność cenowa popytu to relacja % zmiany popytu do % zmiany ceny. Gdy |E| = 1, popyt zmienia się procentowo tak samo jak cena (co do wartości), ale w przeciwnym kierunku. Spadek ceny o 50% oznacza więc prognozę wzrostu popytu o 50%.

Pełne wyjaśnienie:

Współczynnik elastyczności cenowej popytu opisuje, jak silnie (w ujęciu procentowym) reaguje popyt na zmianę ceny. W typowej sytuacji rynkowej dla dóbr i usług elastyczność cenowa popytu jest ujemna, bo działa zależność odwrotna: gdy cena spada, popyt rośnie.

W zadaniu podano, że wartość bezwzględna elastyczności wynosi 1. Oznacza to elastyczność jednostkową: procentowa zmiana popytu jest równa (co do wartości) procentowej zmianie ceny.

Skoro w promocji obniżono ceny o 50%, to procentowa zmiana ceny wynosi −50%. Przy elastyczności jednostkowej reakcja popytu ma taki sam "rozmiar" procentowy, ale przeciwny znak, więc wynosi +50%.

  • Odpowiedź "Wzrost o 50 %" jest poprawna, bo dokładnie odzwierciedla elastyczność jednostkową: −50% ceny → +50% popytu.
  • "Spadek o 50 %" jest błędny, bo pomija odwrotną zależność cena–popyt i myli znak reakcji.
  • "Wzrost o 10 %" jest błędny, bo przy |E|=1 reakcja nie może być mniejsza od zmiany ceny w ujęciu procentowym; tu powinna być równa 50%.
  • "Spadek o 10 %" łączy oba typowe błędy naraz: zły znak oraz zaniżoną skalę reakcji.

W praktyce hotelarskiej takie obliczenie pomaga ocenić, jak rabat może przełożyć się na liczbę rezerwacji (popyt) oraz czy promocja ma szansę poprawić obłożenie w sezonie o niższym zainteresowaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Elastyczność cenowa popytu mówi, o ile procent zmieni się popyt (np. liczba rezerwacji), gdy cena zmieni się o 1%. W hotelarstwie pomaga ocenić skutki rabatów, podwyżek w szczycie sezonu i zmian cen pakietów pobytowych.
Stosuje się zależność: elastyczność = (% zmiany popytu) / (% zmiany ceny). Jeśli podana jest wartość bezwzględna, najpierw ustalasz kierunek: spadek ceny zwykle zwiększa popyt. Potem liczysz skalę procentową zgodnie z wartością współczynnika.
To klasyczna zależność popytu: niższa cena obniża barierę zakupu i zachęca większą liczbę klientów. W usługach (np. pakiety zimowe) rabat może skłonić osoby niezdecydowane do rezerwacji albo przesunąć wybór na dany obiekt zamiast konkurencji.
Oznacza elastyczność jednostkową: popyt reaguje procentowo tak samo silnie jak cena (co do wartości). Jeśli cena spada o 20%, popyt rośnie o około 20%; jeśli cena rośnie o 20%, popyt spada o około 20% (przy typowym ujemnym znaku elastyczności).
Najczęstsze pomyłki to: zignorowanie znaku (uznanie, że spadek ceny daje spadek popytu), pomylenie wartości bezwzględnej z rzeczywistym współczynnikiem oraz mylenie procentów z punktami procentowymi. Warto zawsze zapisać kierunek zmiany przed obliczeniem.
W zadaniach egzaminacyjnych "popyt" zwykle oznacza ilość usług kupowanych (np. liczba rezerwacji). W praktyce może to przekładać się na więcej sprzedanych noclegów, ale rzeczywisty efekt zależy też od ograniczeń podaży (liczby pokoi), konkurencji i kanałów sprzedaży.
Przydaje się przy ustalaniu rabatów last minute, cen weekendowych, stawek dla grup oraz w okresach niskiego popytu. Pozwala wstępnie ocenić, czy obniżka cen ma szansę znacząco zwiększyć liczbę rezerwacji, czy tylko obniży przychód bez wzrostu sprzedaży.
Gdy elastyczność (co do wartości) jest mniejsza od 1, popyt jest nieelastyczny: zmiany ceny powodują proporcjonalnie mniejsze zmiany popytu. W hotelarstwie może to wystąpić np. w okresach bardzo wysokiego popytu lub gdy lokalizacja/standard ograniczają możliwość zastąpienia usługi konkurencją.
Gdy elastyczność (co do wartości) jest większa od 1, popyt jest elastyczny: niewielka zmiana ceny wywołuje relatywnie dużą zmianę popytu. Dotyczy to często usług łatwo porównywalnych i zastępowalnych (wiele podobnych ofert), gdzie promocje silnie wpływają na wybór klienta.
Ćwicz krótkie schematy: 1) ustal kierunek (cena w dół → popyt w górę), 2) zapisz procentową zmianę ceny, 3) użyj elastyczności do skali zmiany popytu. Rozwiązuj zadania z różnymi wartościami |E| i różnymi rabatami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że elastyczność cenowa popytu to relacja % zmiany popytu do % zmiany ceny.

Źródła:

  • N. Gregory Mankiw, "Principles of Economics", rozdział o popycie i elastyczności cenowej (Price Elasticity of Demand), Cengage Learning, aktualne wydania.
  • Hal R. Varian, "Intermediate Microeconomics: A Modern Approach", rozdział dotyczący elastyczności popytu, W.W. Norton & Company, aktualne wydania.
  • Paul A. Samuelson, William D. Nordhaus, "Economics", część/rozdziały o popycie, podaży i elastyczności, McGraw-Hill Education, aktualne wydania.

Materiały:

  • Podręczniki z mikroekonomii (rozdziały o popycie i elastyczności)
  • Materiały z marketingu usług turystycznych (polityka cenowa, promocje sezonowe)
  • Zadania rachunkowe z elastyczności cenowej popytu (ćwiczenia maturalne/akademickie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego