KWALIFIKACJA MOT6 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 4.
W przedstawionym układzie równoległym źródło napięcia V zasila dwa rezystory: R1 (przez który płynie prąd 2A) oraz R2 (przez który płynie prąd 3A). Jaki jest kierunek przepływu prądu od źródła do rezystorów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układzie równoległym prąd wypływa z bieguna dodatniego źródła i rozdziela się na gałęzie. Dlatego płynie jednocześnie przez R1 i przez R2, a następnie wraca do bieguna ujemnego. Różne prądy (2 A i 3 A) są zgodne z I prawem Kirchhoffa dla węzła.

Pełne wyjaśnienie:

Kierunek przepływu prądu umownego (technicznego) przyjmuje się od bieguna dodatniego źródła napięcia do bieguna ujemnego. W instalacjach pojazdów (np. akumulator 12 V) oznacza to przepływ "od plusa" przez odbiornik do "minusa/masy".

W tym zadaniu podano, że R1 i R2 są zasilane w układzie równoległym. W takim połączeniu oba rezystory mają to samo napięcie na zaciskach, natomiast prąd dzieli się na gałęzie. Zgodnie z I prawem Kirchhoffa (KCL) suma prądów wpływających do węzła równa się sumie prądów wypływających, więc prąd całkowity źródła jest sumą prądów gałęzi: 2 A + 3 A = 5 A.

Odpowiedź "Od V do R1 i R2 równocześnie" jest poprawna, bo w układzie równoległym prąd wypływa ze źródła i jednocześnie płynie dwiema drogami: przez R1 oraz przez R2, a potem łączy się i wraca do bieguna ujemnego.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ sugerują przepływ między rezystorami ("Od R1 do R2" albo "Od R2 do R1"), co pasowałoby do pewnych wyobrażeń o połączeniu szeregowym, ale nie opisuje typowego kierunku prądu od źródła do gałęzi w obwodzie równoległym. Odpowiedź "Prąd nie płynie, ponieważ obwód jest otwarty" przeczy treści zadania: skoro przez R1 i R2 płyną prądy 2 A i 3 A, obwód nie jest otwarty.

W praktyce samochodowej to ważne: odbiorniki są zwykle połączone równolegle, dlatego mogą pobierać różne prądy, a awaria jednej gałęzi nie musi zatrzymać przepływu w innych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prąd umowny to przyjęta konwencja opisu kierunku prądu: od bieguna dodatniego źródła napięcia do bieguna ujemnego. W metalach elektrony poruszają się przeciwnie, ale w schematach i obliczeniach w elektrotechnice najczęściej stosuje się właśnie kierunek umowny.
Połączenie równoległe oznacza, że elementy mają wspólne dwa węzły: ich początki są połączone razem i ich końce są połączone razem. W efekcie oba rezystory mają to samo napięcie, a prąd rozdziela się na gałęzie.
W szeregu jest tylko jedna droga przepływu, więc ten sam ładunek w tej samej jednostce czasu musi przejść kolejno przez każdy element. To wynika z zasady zachowania ładunku i jest spójne z prawami Kirchhoffa: w węźle "po drodze" nie ma gdzie się rozdzielić.
KCL mówi, że w każdym węźle instalacji suma prądów wpływających równa się sumie prądów wypływających. W aucie w punkcie rozdziału zasilania (np. skrzynka bezpieczników) prąd z akumulatora dzieli się na prądy poszczególnych obwodów odbiorników.
W połączeniu równoległym prąd całkowity jest sumą prądów gałęzi: Icałk = I1 + I2 + … . To bezpośrednia konsekwencja KCL w węźle, w którym prąd rozdziela się na równoległe ścieżki.
Najczęściej tak, bo różne wartości prądu w dwóch elementach sugerują rozdzielenie na gałęzie. Wyjątkiem są sytuacje z elementami nieliniowymi lub złożonymi układami z wieloma węzłami. W typowych zadaniach szkolnych różne prądy R1 i R2 wskazują na równoległe gałęzie.
Typowy błąd to zamiana kierunku prądu umownego z kierunkiem ruchu elektronów. Drugi błąd to założenie, że prąd "płynie z R1 do R2", jakby rezystory były w szeregu. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, gdzie jest źródło i jakie są węzły rozdziału.
Prawie wszędzie: oświetlenie, radio, wentylatory, sterowniki i gniazda zasilania są zwykle podłączone równolegle do instalacji 12 V. Dzięki temu każdy odbiornik dostaje to samo napięcie, a pobór prądu zależy od jego mocy i stanu technicznego.
Nie. Jeśli treść mówi, że przez R1 płynie 2 A, a przez R2 płynie 3 A, to prąd musi płynąć, czyli obwód jest zamknięty. "Obwód otwarty" oznacza przerwę, a wtedy prąd w gałęzi wynosi 0 A.
Najpierw ustal, że chodzi o prąd umowny (od + do -). Potem sprawdź topologię: w szeregu prąd jest taki sam, w równoległym się dzieli. Na końcu opisz kierunek: od źródła do odbiorników (gałęzi) i powrót do bieguna ujemnego/masy.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "W układzie równoległym prąd wypływa z bieguna dodatniego źródła i rozdziela się na gałęzie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prawa Kirchhoffa" – opis I prawa Kirchhoffa (KCL), https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawa_Kirchhoffa (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Prąd elektryczny" – konwencja kierunku prądu umownego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%85d_elektryczny (dostęp: 2026-02-27)
  • All About Circuits: "Conventional Current Flow" (kierunek prądu umownego), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-1/conventional-current-flow/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik podstaw elektrotechniki: prąd, napięcie, rezystancja, prawa Kirchhoffa
  • Materiały szkolne/branżowe z czytania schematów instalacji elektrycznej pojazdów
  • Ćwiczenia laboratoryjne: pomiar prądu w obwodzie równoległym i porównanie z prądem całkowitym

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego