KWALIFIKACJA BUD1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 29.
W recepturze roboczej ilość suchych składników mieszanki betonowej określono proporcją objętościową 1:2:4. Ile żwiru należy użyć do przygotowania tej mieszanki, jeżeli przewiduje się wykonaniejej z 4 m3 piasku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proporcja 1:2:4 oznacza, że na 2 części piasku przypadają 4 części żwiru.
Skoro 2 części to 4 m3 piasku, to 1 część ma 2 m3. Żwir to 4 części, więc 4 × 2 m3 = 8 m3. Pozostałe wartości wynikają z pomylenia części lub braku skalowania proporcji.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano proporcję objętościową suchych składników mieszanki betonowej 1:2:4. W typowej interpretacji receptur roboczych oznacza to trzy składniki ujęte jako "części" (np. cement : piasek : żwir), ale do obliczenia potrzebna jest tylko relacja między piaskiem i żwirem.

Najważniejszy krok to poprawne odczytanie zależności:

  • piasek odpowiada 2 częściom,
  • żwir odpowiada 4 częściom.

Podano, że przewiduje się wykonanie mieszanki z 4 m3 piasku. To oznacza, że 2 części = 4 m3. Aby znaleźć wartość jednej części, dzielimy:

1 część = 4 m3 / 2 = 2 m3

Następnie obliczamy, ile wynosi żwir, który ma 4 części:

żwir = 4 części × 2 m3 = 8 m3

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "2 m3" to wartość jednej części, a nie żwiru (żwir ma 4 części). Taki wynik pojawia się, gdy uczeń zatrzyma się na obliczeniu 1 części i nie przejdzie do obliczenia żwiru.
  • "4 m3" to objętość piasku z treści zadania. Ten wybór zwykle wynika z mechanicznego powtórzenia danych zamiast przeliczenia proporcji.
  • "1 m3" może wynikać z błędnego dzielenia przez 4 lub z mylenia, że "4" w proporcji oznacza dzielnik, a nie liczbę części żwiru.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z proporcji zawsze najpierw "przypnij" znaną wielkość do właściwej liczby części (tu: piasek = 2 części), oblicz wartość 1 części, a dopiero potem przelicz pozostałe składniki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zapis stosunku "części" objętościowych składników. Oznacza, że ilości składników mają się do siebie jak 1 do 2 do 4. Nie są to m3, tylko udziały, które trzeba przeskalować do realnej objętości na podstawie znanej ilości jednego składnika.
Najpierw ustal, ile "części" odpowiada piaskowi (tu 2). Podziel znaną objętość piasku przez 2, aby dostać objętość 1 części. Potem pomnóż przez liczbę części żwiru (tu 4). To daje ilość żwiru w m3.
"4" w zapisie 1:2:4 nie oznacza 4 m3, tylko 4 części. Żeby uzyskać m3, musisz znać wartość jednej części. Bez przeliczenia na podstawie danych (np. 4 m3 piasku) sama liczba z proporcji nie jest wynikiem.
"1 część" to jednostka umowna wynikająca z proporcji. Jej rzeczywista objętość zależy od tego, jaką objętość ma składnik, do którego przypisano określoną liczbę części. Najpierw wyznacza się wartość 1 części, a potem przelicza pozostałe składniki.
Typowe pomyłki to: dzielenie przez złą liczbę części (np. przez 4 zamiast przez 2 dla piasku), zatrzymanie się na obliczeniu 1 części i nieprzeliczenie żwiru, oraz mechaniczne powtórzenie wartości z treści (np. 4 m3) bez wykonania proporcji.
W praktyce często tak się to zapisuje, ale kluczowe jest, by w konkretnym zadaniu wiedzieć, który składnik odpowiada której liczbie w proporcji. Jeśli zadanie mówi o "suchych składnikach" i podaje piasek oraz żwir, zwykle chodzi o relację części między tymi kruszywami.
Po obliczeniu warto sprawdzić, czy stosunek piasku do żwiru się zgadza. Dla 1:2:4 piasek:żwir to 2:4, czyli 1:2. Jeśli piasku jest 4 m3, to żwiru powinno być dwa razy więcej, czyli 8 m3. Taka kontrola szybko wyłapuje błędy.
Receptura robocza jest używana do praktycznego przygotowania mieszanki w danych warunkach wykonania (sprzęt, dostępne kruszywa, transport). Na egzaminie istotne jest rozumienie, że zapis proporcji służy do odmierzenia składników w terenie i do kontroli zużycia materiałów.
W tym typie zadania zwykle nie, bo pytanie dotyczy "suchych składników" i proporcji objętościowej. W praktyce technologicznej wilgotność kruszyw ma znaczenie dla ilości wody zarobowej, ale jeśli nie podano danych o wilgotności, egzaminowo liczy się czysta proporcja.
Pomaga schemat: (1) przypisz znaną objętość do odpowiedniej liczby części, (2) oblicz wartość 1 części, (3) przemnóż przez liczbę części szukanego składnika, (4) zrób kontrolę proporcji (np. czy żwir wychodzi większy od piasku, jeśli ma więcej części).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Proporcja 1:2:4 oznacza, że na 2 części piasku przypadają 4 części żwiru.Skoro 2 części to 4 m3 piasku, to 1 część ma 2 m3."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do nauki zawodu betoniarz-zbrojarz (dział: receptury i składniki betonu)
  • Zbiory zadań rachunkowych z technologii robót betoniarskich (proporcje i przeliczenia)
  • Notatki z matematyki zawodowej: proporcje, skala, ułamki i procenty

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego