KWALIFIKACJA BUD18 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 25.
Wartość azymutu A2-3 obliczona na podstawie danych zawartych na szkicu wynosi
Ilustracja przedstawia szkic geodezyjny związany z obliczaniem azymutu w kontekście kwalifikacji zawodowej technika geodety.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Azymut A2-3 wyznacza się z danych ze szkicu, najczęściej z różnic współrzędnych (ΔX, ΔY) lub z podanego kąta i kierunku odniesienia.
Kluczowe jest poprawne dobranie ćwiartki na podstawie znaków ΔX i ΔY oraz sprowadzenie wyniku do zakresu 0g–400g. Otrzymany wynik to 101,0502g.

Pełne wyjaśnienie:

Azymut (w geodezji płaskiej) opisuje kierunek linii, zwykle w zakresie 0g–400g, liczony zgodnie z przyjętą w zadaniu konwencją. W zadaniach "na podstawie szkicu" dane mogą występować jako różnice współrzędnych punktów 2 i 3 (np. ΔX i ΔY), albo jako kąt/kierunek nawiązania, z którego wyprowadza się azymut badanego boku.

Typowa procedura obliczenia azymutu z różnic współrzędnych wygląda następująco:

  • Oblicza się ΔX i ΔY dla kierunku 2→3 (odejmując współrzędne punktu 2 od współrzędnych punktu 3).
  • Wyznacza się wartość kąta z funkcji arctan zależnej od ilorazu ΔY/ΔX (albo równoważnie w innej postaci, zależnie od przyjętego układu osi).
  • Najważniejszy krok: na podstawie znaków ΔX i ΔY dobiera się właściwą ćwiartkę, czyli ewentualnie dodaje/odejmuje 200g, aby kierunek odpowiadał rzeczywistemu położeniu odcinka na szkicu.
  • Na końcu sprowadza się wynik do przedziału 0g–400g oraz stosuje się wymagane zaokrąglenie.

Odpowiedź "A2-3 = 101,0502g" jest zgodna z poprawnym doborem ćwiartki i redukcją do zakresu 0g–400g. Pozostałe propozycje to typowe błędy kontrolne:

  • "301,0502g" odpowiada sytuacji, gdy do poprawnego wyniku omyłkowo dodano 200g (błąd ćwiartki lub odwrócenie kierunku).
  • "90,6030g" może wynikać z policzenia samej wartości arctan bez korekty ćwiartki albo z błędnego przypisania osi (zamiana ΔX z ΔY lub ich znaków).
  • "290,6030g" to analogicznie wartość z błędną korektą o 200g w stosunku do "90,6030g", czyli podwójny błąd: zła wartość podstawowa i zła ćwiartka.

W praktyce warto wykonać szybką kontrolę: nanieść kierunek 2→3 na szkicu "na oko" (np. czy jest bardziej na wschód/zachód i na północ/południe). Taka kontrola zwykle pozwala wychwycić pomyłkę o 200g jeszcze przed wyborem odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Azymut to miara kierunku linii (np. od punktu 2 do 3) wyrażona kątem w przyjętym układzie odniesienia. W zadaniach szkolnych często podaje się go w gradach i sprowadza do zakresu 0g–400g. Kluczowe jest zachowanie jednej konwencji liczenia w całym zadaniu.
Najpierw liczysz przyrosty współrzędnych dla kierunku 2→3: ΔX i ΔY. Następnie wyznaczasz kąt z funkcji arctan (zależnie od przyjętej osi: np. arctan(ΔY/ΔX)). Potem dobierasz właściwą ćwiartkę na podstawie znaków ΔX i ΔY i redukujesz wynik do 0g–400g.
Różnica 200g oznacza zmianę kierunku na przeciwny (obrót o pół pełnego kąta). W obliczeniach azymutu może pojawić się, gdy ktoś pomyli kierunek 2→3 z 3→2 albo błędnie dobierze ćwiartkę po zastosowaniu arctan. To jeden z najczęstszych "kontrolnych" błędów w zadaniach egzaminacyjnych.
Sprawdź, w którą stronę "idzie" odcinek 2→3 na szkicu: czy bardziej na prawo/lewo oraz w górę/dół (w zależności od osi). Następnie porównaj to z znakami ΔX i ΔY. Jeśli wynik arctan daje kąt o dobrej wartości, ale "patrzy" w złą stronę, potrzebujesz korekty ćwiartki (często o 200g).
To zależy od tego, co zawiera szkic. Jeśli szkic podaje kąty, kierunki nawiązania lub inne dane liczbowe (np. azymut jednego boku i kąty wewnętrzne), można wyprowadzić azymut szukanego boku z zależności kątowych. Jeżeli szkic jest wyłącznie rysunkiem bez danych liczbowych, obliczenie nie jest możliwe.
Najczęściej myli się ćwiartkę (złe dodanie/odjęcie 200g), miesza się jednostki (stopnie zamiast gradów) albo odwraca się kierunek (2→3 vs 3→2). Częsty jest też błąd znaków ΔX/ΔY przy przepisywaniu danych. Pomaga kontrola graficzna: czy wynik "pasuje" do kierunku na szkicu.
Po obliczeniach zawsze wykonaj redukcję: jeśli wyjdzie wartość ujemna, dodaj 400g; jeśli wyjdzie powyżej 400g, odejmij 400g. Dodatkowo oceń sens geometryczny: azymut powinien odpowiadać kierunkowi odcinka na szkicu. Taka kontrola często ujawnia pomyłkę o 200g.
W praktyce szkolnej pojęcia bywają używane zamiennie, ale mogą wynikać z różnych definicji konwencji (od jakiej osi liczymy i w którą stronę). Na egzaminie najważniejsze jest trzymanie się definicji przyjętej w zadaniu i konsekwentne stosowanie tej samej konwencji do wszystkich obliczeń oraz redukcji do 0g–400g.
Nie zawsze, ale bardzo często w polskich zadaniach geodezyjnych spotyka się grady. Wskazówką jest oznaczenie jednostki przy odpowiedziach (np. "g"). Jeśli jednostka jest inna, zwykle jest to zaznaczone w treści. Przed obliczeniami upewnij się, w jakiej jednostce masz pracować, aby uniknąć błędu skali.
Ćwicz seriami: (1) azymuty z współrzędnych, (2) dobór ćwiartek na podstawie znaków ΔX/ΔY, (3) redukcję do 0g–400g oraz (4) zadania z "różnicą 200g" jako kontrolą. Warto mieć ściągę z tabelą ćwiartek i robić szybki szkic kontrolny przed wyborem odpowiedzi.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji płaskiej: kierunki, kąty, azymuty (skrypt szkolny/CKZ)
  • Zestawy zadań z obliczeń geodezyjnych: azymuty i kąty kierunkowe w gradach
  • Notatki/wzory: tabela korekt ćwiartek dla funkcji arctan(ΔY/ΔX)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego