KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2023 (test 3)

PYTANIE NR 31.
Wskaż blok funkcyjny, którego użycie w programie sterowniczym ułatwi bezpośrednie zliczanie liczby impulsów na wejściu PLC.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Licznik to blok funkcyjny przeznaczony do bezpośredniego zliczania zdarzeń, np. impulsów lub zboczy sygnału na wejściu PLC. Timer TON służy do opóźniania załączenia w czasie, multiplekser do wyboru sygnału, a regulator PID do regulacji ciągłej, nie do zliczania.

Pełne wyjaśnienie:

W programach PLC zliczanie impulsów (czyli liczby pojawień się sygnału na wejściu) realizuje się typowo za pomocą bloku licznika. Taki blok zwiększa (lub zmniejsza) swoją wartość o 1 przy każdym wykrytym zdarzeniu, np. impulsie albo zboczu narastającym. Dzięki temu można łatwo policzyć sztuki na taśmie, cykle pracy elementu wykonawczego czy liczbę detekcji z czujnika.

Odpowiedź "Licznik." jest właściwa, ponieważ to jedyny z podanych bloków, którego podstawową funkcją jest zliczanie impulsów.

  • "Timer TON." to timer opóźniający załączenie: jego celem jest odmierzanie czasu od spełnienia warunku wejściowego do ustawienia wyjścia. Może reagować na impulsy, ale nie służy do ich zliczania (nie przechowuje "liczby impulsów" jako wyniku, tylko czas).
  • "Multiplekser." służy do wyboru jednego z wielu sygnałów wejściowych (przełączania kanałów) według sygnału sterującego. Nie ma w swojej roli funkcji inkrementacji wartości o kolejne zdarzenia.
  • "Regulator PID." realizuje algorytm regulacji (proporcjonalno-całkująco-różniczkujący) do utrzymywania wielkości procesu na poziomie zadanym. To narzędzie do sterowania ciągłego, a nie do zliczania impulsów na wejściu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa "zliczanie", "liczba impulsów", "liczba sztuk", szukaj odpowiedzi związanej z licznikiem (zliczanie zdarzeń), a nie z timerem (czas) ani z PID (regulacja).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Licznik w PLC to blok funkcyjny, który zlicza zdarzenia, np. impulsy lub zbocza sygnału na wejściu. Po każdym wykrytym zdarzeniu zwiększa (lub zmniejsza) wartość licznika, co pozwala np. policzyć sztuki na przenośniku, cykle maszyny albo detale wykryte przez czujnik.
Najczęściej zlicza się impulsy z czujników (fotoelektrycznych, indukcyjnych), sygnały z przycisków, sygnały z krańcówek oraz impulsy z enkodera w prostych aplikacjach. Kluczowe jest, aby zliczanie było oparte o zdarzenia (zbocza), a nie o sam poziom logiczny.
Timer TON służy do odmierzania czasu i realizacji opóźnienia załączenia. Jego wynikiem jest informacja czasowa (np. czy upłynął zadany czas), a nie liczba wystąpień impulsu. Może reagować na sygnał impulsowy, ale nie sumuje zdarzeń jak licznik.
Nie w typowym znaczeniu. Multiplekser służy do wyboru jednego z wielu sygnałów (przełączania kanału/źródła danych) na podstawie sygnału sterującego. Nie ma wbudowanej funkcji inkrementacji wartości po każdym impulsie, więc nie zastępuje licznika zdarzeń.
Regulator PID służy do automatycznej regulacji procesu (np. temperatury, ciśnienia, prędkości) tak, aby utrzymać wartość zadaną. Oblicza wyjście na podstawie uchybu i członów P, I oraz D. Nie jest przeznaczony do zliczania impulsów z wejść cyfrowych.
Zliczanie impulsów dotyczy liczby zdarzeń (ile razy sygnał wystąpił), a odmierzanie czasu dotyczy długości trwania lub upływu czasu od zdarzenia. Jeśli pytanie mówi "ile razy", wybierasz licznik; jeśli mówi "jak długo" lub "po jakim czasie", wybierasz timer.
Typowe błędy to zliczanie poziomu zamiast zbocza (licznik rośnie w każdym cyklu), brak eliminacji drgań styków przycisku, zbyt krótki impuls w stosunku do czasu cyklu programu oraz nieprawidłowe resetowanie licznika. Pomaga użycie detekcji zbocza i filtracji sygnału.
To zależy od częstotliwości impulsów. Dla wolnych sygnałów (np. czujnik detalu) zwykłe wejście i licznik w programie często wystarczą. Dla szybkich impulsów (np. z enkodera) może być potrzebne wejście szybkie lub licznik sprzętowy, aby nie gubić impulsów między cyklami PLC.
Zliczanie zbocza polega na wykryciu momentu przejścia sygnału z 0 na 1 (zbocze narastające) albo z 1 na 0 (zbocze opadające). Dzięki temu impuls jest policzony tylko raz, niezależnie od tego, ile cykli PLC sygnał pozostaje w stanie wysokim.
Ucz się funkcji podstawowych bloków: liczników (zliczanie), timerów (czas), komparatorów (porównanie), przerzutników (pamięć) i PID (regulacja). Rób krótkie ćwiczenia: policz detale z czujnika, ustaw reset licznika i porównaj wartość licznika z progiem. To utrwala rozróżnienie ról bloków.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Licznik to blok funkcyjny przeznaczony do bezpośredniego zliczania zdarzeń, np. impulsów lub zboczy sygnału na wejściu PLC."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers – Part 3: Programming languages (opis podstawowych elementów programowych, w tym funkcji/bloków używanych w PLC)
  • PLCopen, "PLCopen for IEC 61131-3" / materiały PLCopen dotyczące standaryzacji elementów i bibliotek funkcjonalnych (źródło ogólne, wymaga dostępu do konkretnej publikacji/wersji w danej pracowni)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw PLC (bloki: liczniki i timery) używane w pracowni szkolnej
  • Dokumentacja środowiska PLC używanego na zajęciach (opis bloków licznikowych)
  • Norma/standard dotyczący języków PLC i podstawowych elementów programowych (IEC 61131-3)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego