KWALIFIKACJA SPC7 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 22.
Wskaż przy której zawartości patuliny przyjęty surowiec nie może zostać przeznaczony do dalszego przerobu.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą planu monitoringu CCP (Critical Control Point) na etapie przyjęcia surowca w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość patuliny pełni rolę progu decyzyjnego przy ocenie partii surowca.
Jeżeli wynik badania wynosi 30 µg/kg, partia jest traktowana jako niezgodna i nie powinna być kierowana do dalszego przerobu. Niższe wartości (15–25 µg/kg) nie spełniają w tym zadaniu kryterium dyskwalifikującego.

Pełne wyjaśnienie:

Patulina to mykotoksyna, czyli zanieczyszczenie pochodzenia biologicznego (produkowane przez niektóre pleśnie), które może pojawiać się w surowcach roślinnych, szczególnie w surowcach uszkodzonych lub niewłaściwie przechowywanych. W praktyce zakładowej jej zawartość jest traktowana jako parametr bezpieczeństwa i może stanowić kryterium przyjęcia lub odrzutu partii surowca.

W tym typie zadania chodzi o wskazanie takiej zawartości patuliny, przy której surowiec nie może być przeznaczony do dalszego przerobu, czyli przekracza próg dopuszczalny w przyjętym kryterium oceny. Odpowiedź "30 µg/kg" odpowiada wartości granicznej, po której przekroczeniu partia jest klasyfikowana jako niezgodna (wymaga zablokowania/odrzutu lub innych działań przewidzianych w procedurach jakości).

Pozostałe propozycje ("20 µg/kg", "25 µg/kg", "15 µg/kg") są niższymi wartościami. W kontekście pytania nie stanowią one jeszcze poziomu, przy którym surowiec musi zostać bezwzględnie wycofany z przerobu. Typowym błędem jest wybieranie odpowiedzi "25 µg/kg", bo wygląda na "okrągły" kompromis, albo "15 µg/kg", bo intuicyjnie kojarzy się z większym bezpieczeństwem. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest jednak rozpoznanie progu decyzyjnego (odrzut/niezgodność), a nie kierowanie się samą intuicją.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie "nie może zostać przeznaczony", szukaj wartości odpowiadającej granicznemu kryterium odrzutu, a nie wartości "optymalnej" czy "bezpiecznej".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Patulina to mykotoksyna wytwarzana przez niektóre pleśnie. Kontroluje się ją, bo stanowi zagrożenie chemiczne dla bezpieczeństwa żywności. Wynik badania patuliny bywa parametrem decydującym o przyjęciu, blokadzie lub odrzucie partii surowca w kontroli jakości.
µg/kg oznacza mikrogramy zanieczyszczenia w 1 kilogramie produktu. To jednostka stężenia masowego używana przy ocenie zanieczyszczeń chemicznych. W praktyce porównuje się wynik z wartością graniczną z procedury/specyfikacji lub z wymaganiami prawnymi dla danej kategorii produktu.
Sformułowanie "nie może zostać przeznaczony" wskazuje na próg dyskwalifikujący partię. To pytanie o decyzję jakościową: przekroczenie określonego limitu oznacza niezgodność i konieczność działań, np. odrzutu, blokady magazynowej lub reklamacji do dostawcy.
Nie zawsze. Wymagania mogą zależeć od rodzaju surowca oraz od kategorii produktu (np. różne wymagania mogą dotyczyć soków, przecierów czy żywności dla określonych grup). Dlatego na egzaminie ważne jest uważne czytanie, czy pytanie dotyczy konkretnej grupy wyrobów lub odbioru surowca.
Najczęściej stosuje się blokadę partii (wstrzymanie użycia), analizę przyczyn (np. warunki przechowywania, jakość dostawy), decyzję o odrzucie lub zwrocie do dostawcy oraz udokumentowanie działań. W systemach jakości/HACCP to element zarządzania zagrożeniem chemicznym.
Najczęstsze błędy to wybór "najniższej liczby" z ostrożności, mylenie jednostek (µg/kg vs mg/kg), oraz przenoszenie wartości z innych mykotoksyn na patulinę. Pomaga zapamiętanie, że pytanie dotyczy progu odrzutu, a nie ogólnej "bezpiecznej" wartości.
Nie. Wynik poniżej progu zwykle oznacza spełnienie kryterium w danym parametrze, ale surowiec może nie spełniać innych wymagań (np. mikrobiologicznych, sensorycznych, fizycznych). Ocena partii w zakładzie jest wielokryterialna i obejmuje zestaw badań oraz ocenę dokumentów.
Próg odrzutu oznacza niezgodność i brak możliwości skierowania do przerobu. Próg ostrzegawczy (jeśli stosowany) może uruchamiać dodatkowe kontrole lub działania zapobiegawcze, ale nie zawsze dyskwalifikuje partię. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle sygnalizuje to słowo "nie może".
Skuteczna jest nauka "w kontekście decyzji": co oznacza przekroczenie progu i jaka jest konsekwencja dla partii. Pomaga też prowadzenie fiszek z parą: parametr–decyzja (np. patulina–odrzut) oraz rozwiązywanie zadań z podobnymi, bliskimi wartościami liczbowymi.
Zależy od surowca i systemu kontroli. Badania mogą być wykonywane przy odbiorze (kwalifikacja dostawy), okresowo w ramach monitoringu dostawców albo w wyrobach gotowych. Celem jest potwierdzenie zgodności i ograniczenie ryzyka wprowadzenia do procesu surowca niespełniającego wymagań.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Wartość patuliny pełni rolę progu decyzyjnego przy ocenie partii surowca.Jeżeli wynik badania wynosi 30 µg/kg, partia jest traktowana jako niezgodna i nie powinna być kierowana do dalszego przerobu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii żywności: mykotoksyny i bezpieczeństwo surowców
  • Instrukcje zakładowe: procedury przyjęcia surowca i kryteria odrzutu
  • Podstawy HACCP/GMP/GHP w części dotyczącej zagrożeń chemicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego