KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 19.
Wykresem momentów zginających, przedstawionej na rysunku belki swobodnie podpartej, jest parabola z wartością maksymalną
Ilustracja przedstawia schemat belki swobodnie podpartej, co jest typowym elementem w kontekście egzaminów zawodowych dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla belki swobodnie podpartej obciążonej równomiernie na całej długości q, wykres momentów zginających ma kształt paraboli. Moment na podporach wynosi 0, a maksimum występuje w środku przęsła. Wartość maksymalna wynosi Mmax = ql^2/8, co wynika z klasycznych zależności statyki belek.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku belki swobodnie podpartej z obciążeniem równomiernie rozłożonym q na całej długości l, reakcje podporowe są symetryczne. Siła tnąca zmienia się liniowo wzdłuż przęsła, a ponieważ moment zginający jest całką z siły tnącej, jego wykres przyjmuje postać paraboli.

Istotna własność tego schematu jest taka, że na podporach moment zginający jest równy zero (brak utwierdzenia), więc wykres M startuje od 0 na jednej podporze, rośnie do maksimum i wraca do 0 na drugiej podporze. Z symetrii obciążenia i podpór wynika, że maksimum momentu musi wypadać w połowie rozpiętości.

Dla tego klasycznego przypadku wartość maksimum wynosi:

Mmax = ql2/8.

Dlatego poprawna jest odpowiedź wskazująca środek belki i wartość ql2/8.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "w połowie belki, o wartości ql/2" – wyrażenie ql/2 jest typowe dla reakcji podporowej (siły), a nie dla momentu. Dodatkowo moment musi mieć wymiar siła razy długość, więc brak składnika l2 jest sygnałem błędu.
  • "na podporze nieprzesuwnej, o wartości ql/2" – na podporze (w schemacie swobodnego podparcia) moment jest równy 0, a ql/2 odnosi się do reakcji, nie do momentu; wskazanie podpory jako miejsca maksimum jest sprzeczne z przebiegiem parabolicznym.
  • "na podporze nieprzesuwnej, o wartości ql2/8" – sama wartość może pasować do maksimum, ale lokalizacja jest nieprawidłowa: maksimum nie występuje na podporze, tylko w środku przęsła.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się ql/2, sprawdź, czy pytanie nie dotyczy przypadkiem reakcji lub siły tnącej. Dla momentu przy obciążeniu ciągłym bardzo często pojawia się zależność z l2.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moment zginający to wewnętrzny efekt sił w przekroju belki, który powoduje jej zginanie. Opisuje "jak silnie" belka chce się wygiąć w danym miejscu. W praktyce służy do sprawdzania nośności przekroju oraz doboru zbrojenia lub wymiarów elementu.
Dla obciążenia równomiernie rozłożonego q na całej długości, wykres momentów jest parabolą: na podporach ma wartość 0, a w środku przęsła osiąga maksimum. To wynika z tego, że siła tnąca zmienia się liniowo, a moment jest jej całką.
Przy symetrycznym obciążeniu q i symetrycznych podporach reakcje są równe, a przebieg siły tnącej przechodzi przez zero w środku. Ponieważ ekstremum momentu występuje tam, gdzie siła tnąca jest równa zero, maksimum momentu wypada w połowie długości belki.
To klasyczny wynik dla belki swobodnie podpartej obciążonej równomiernie q na całej rozpiętości l. Mmax jest największym momentem zginającym i występuje w środku przęsła. Wzór pomaga szybko oszacować obciążenia zginające bez pełnego wyprowadzania równań.
Tak, w idealnym schemacie belki swobodnie podpartej (przegub i rolka) na podporach nie ma momentu utwierdzającego, więc moment zginający na podporach jest równy 0. To jedna z kluczowych cech odróżniających to podparcie od utwierdzenia.
ql/2 najczęściej kojarzy się z reakcją podporową (siłą), natomiast moment ma wymiar siła × długość, więc przy obciążeniu równomiernym zwykle pojawia się l2. Jeśli pytanie dotyczy wykresu momentów, szukaj zależności zawierającej l2.
Najczęstsze błędy to: mylenie wykresu siły tnącej z wykresem momentu, przypisywanie maksimum momentu podporom oraz wybór wartości reakcji (np. ql/2) zamiast momentu. Pomaga sprawdzanie: moment na podporach w tym schemacie powinien być równy 0.
Sprawdź warunki brzegowe i kształt: dla belki swobodnie podpartej moment na podporach powinien być 0, a przy obciążeniu równomiernym wykres powinien być gładką parabolą. Dodatkowo maksimum powinno wypaść w środku, jeśli obciążenie jest symetryczne.
Nie jest parabolą, gdy obciążenie nie jest równomiernie rozłożone (np. siły skupione, obciążenie trójkątne) lub gdy zmienia się schemat podparcia (np. wspornik, belka ciągła). Wtedy kształt wynika z typu obciążenia: odcinki liniowe, łamane lub inne krzywe.
Typowe są: rozpoznanie schematu statycznego, wskazanie miejsca maksimum momentu, dobór wzoru na Mmax dla podstawowych przypadków obciążeń oraz wstępna ocena, czy element może wymagać większego przekroju lub zbrojenia. Często sprawdza się też logikę wykresów V i M.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dla belki swobodnie podpartej obciążonej równomiernie na całej długości q, wykres momentów zginających ma kształt paraboli."

Materiały:

  • Podręcznik z mechaniki budowli / statyki budowli: belki swobodnie podparte, obciążenia ciągłe
  • Zestawy tablic i wzorów z mechaniki budowli (przypadki belkowe)
  • Ćwiczenia rachunkowe: wyznaczanie V(x) i M(x) z równań równowagi i całkowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego