Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2009



PYTANIE NR 20.
Zalecanym zagospodarowaniem rolniczym dla gleb bardzo silnie zanieczyszczonych metalami ciężkimi jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na glebach bardzo silnie skażonych metalami ciężkimi nie zaleca się produkcji żywności ani pasz, bo zwiększa to ryzyko przenikania metali do łańcucha pokarmowego.
Najbezpieczniejsze jest utrzymanie trwałej okrywy roślinnej (zadarnienie) i zadrzewienie, które ograniczają pylenie, erozję i kontakt ludzi oraz zwierząt z zanieczyszczeniem.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku bardzo silnego zanieczyszczenia gleb metalami ciężkimi kluczowym celem działań jest minimalizacja ryzyka narażenia (ludzi i zwierząt) oraz ograniczenie przemieszczania się zanieczyszczeń.

Odpowiedź "zadarnianie i zadrzewienie" jest zalecana, ponieważ trwała okrywa roślinna:

  • zmniejsza erozję i rozprzestrzenianie się zanieczyszczonych cząstek gleby,
  • ogranicza pylenie, a więc wdychanie pyłu i wtórne osadzanie metali,
  • zmniejsza bezpośredni kontakt z glebą oraz ryzyko jej przypadkowego pobierania,
  • pozwala traktować teren bardziej jako obszar ochronny/buforowy niż produkcyjny.

Pozostałe propozycje są niekorzystne z perspektywy bezpieczeństwa:

  • "użytkowanie pastwiskowe" zwiększa ryzyko włączenia metali do łańcucha pokarmowego przez zwierzęta (pobieranie zanieczyszczonej paszy i cząstek gleby), a potem do produktów odzwierzęcych.
  • "uprawa roślin zbożowych" wiąże się z produkcją surowca żywnościowego lub paszowego; przy silnym skażeniu nawet przy częściowym ograniczaniu pobierania metali pozostaje ryzyko przekroczeń i problem zagospodarowania plonu.
  • "produkcja materiału siewnego" jest szczególnie niepożądana, bo zakłada wytwarzanie materiału do dalszego obrotu i wykorzystania; przy skażonej glebie pojawia się ryzyko zanieczyszczeń oraz odpowiedzialności jakościowej.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: im większe skażenie, tym bardziej preferuje się wyłączenie funkcji żywnościowo-paszowej i przejście na użytkowanie ograniczające kontakt oraz migrację zanieczyszczeń (np. stała roślinność, zalesienia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza, że gleba jest bardzo silnie zanieczyszczona metalami ciężkimi?
To stan, w którym zawartość metali ciężkich w glebie jest na tyle wysoka, że użytkowanie produkcyjne (żywność/pasze) stwarza istotne ryzyko dla zdrowia i środowiska. W praktyce oznacza to konieczność ograniczania kontaktu z glebą i zapobiegania przenoszeniu metali do organizmów.
Dlaczego na silnie skażonych glebach nie zaleca się uprawy zbóż?
Zboża są surowcem żywnościowym lub paszowym, więc istnieje ryzyko włączenia metali do łańcucha pokarmowego. Dodatkowo prace polowe zwiększają pylenie i erozję. Przy bardzo dużym skażeniu priorytetem jest redukcja ryzyka, a nie plon.
Dlaczego użytkowanie pastwiskowe jest złym pomysłem przy metalach ciężkich?
Na pastwisku zwierzęta pobierają rośliny i często także cząstki gleby, co może zwiększać pobranie metali. To prowadzi do bioakumulacji i ryzyka zanieczyszczenia produktów odzwierzęcych. Dlatego pastwiska są szczególnie wrażliwe przy skażeniach.
Co daje zadarnianie na terenach skażonych metalami ciężkimi?
Zadarnianie tworzy trwałą okrywę roślinną, która stabilizuje glebę i ogranicza erozję oraz pylenie. Dzięki temu zmniejsza się rozprzestrzenianie zanieczyszczonych cząstek i spada ryzyko kontaktu ludzi oraz zwierząt z glebą. To działanie typowo "ochronne", nie produkcyjne.
Jak zadrzewienie pomaga w ograniczaniu ryzyka na skażonej glebie?
Zadrzewienie może pełnić funkcję bariery biologicznej i przeciwerozyjnej: korzenie wiążą glebę, a roślinność ogranicza spływ i unoszenie pyłu. Teren z drzewami zwykle nie jest intensywnie uprawiany, co dodatkowo zmniejsza wzruszanie gleby i ryzyko przenoszenia metali.
Czy na glebach skażonych metalami ciężkimi można produkować materiał siewny?
Przy bardzo silnym skażeniu nie jest to zalecane, bo produkcja materiału siewnego zakłada obrót i wykorzystanie w kolejnych uprawach. W praktyce wymaga to wysokiej pewności jakości i bezpieczeństwa. Na glebach problemowych preferuje się działania ograniczające ekspozycję, a nie produkcję.
Jakie metale ciężkie najczęściej powodują problemy w glebach?
W praktyce środowiskowej często omawia się m.in. ołów, kadm, rtęć, chrom, nikiel czy miedź. Ważniejsze od listy jest zrozumienie skutków: toksyczność, trwałość w środowisku oraz zdolność do bioakumulacji. Na egzaminie liczy się też wpływ na żywność i pasze.
Jakie są najczęstsze błędy na egzaminie w pytaniach o skażone gleby?
Najczęściej wybiera się odpowiedzi "rolniczo produkcyjne" (zboża, pastwisko), bo brzmią praktycznie. Błąd polega na pominięciu drogi narażenia i łańcucha pokarmowego. W pytaniach o silne skażenie zwykle szuka się działań ograniczających kontakt i migrację zanieczyszczeń.
Jak rozpoznać w teście, że trzeba wybrać rozwiązanie ochronne, a nie produkcyjne?
Zwróć uwagę na sformułowania typu "bardzo silnie zanieczyszczone" lub podobne. Im większe skażenie, tym częściej właściwe jest wyłączenie upraw żywnościowych/paszowych i wybór stabilizacji terenu (np. okrywa roślinna, zalesienie). To redukuje ryzyko zamiast je przenosić.
Jak uczyć się zaleceń zagospodarowania terenów skażonych do egzaminu?
Stosuj prostą regułę: żywność i pasze to najwyższe ryzyko, więc przy silnym skażeniu odpadają. Uporządkuj działania w grupy: ograniczanie kontaktu (okrywa roślinna), ograniczanie migracji (erozja/pylenie) i rekultywacja. Rozwiązania ochronne zwykle są poprawne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki z gleboznawstwa i ochrony gleb (działy o skażeniach i rekultywacji)
  • Materiały szkolne/branżowe dotyczące metali ciężkich w środowisku i bioakumulacji
  • Opracowania naukowe o zarządzaniu terenami skażonymi (land management of contaminated soils)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego