KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 28.
Zidentyfikuj, która z poniższych części jest kluczowa dla działania silnika elektrycznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rotor (wirnik) jest podstawową częścią silnika elektrycznego odpowiedzialną za ruch obrotowy i współpracę z polem magnetycznym wytwarzanym przez stojan.
Pozostałe odpowiedzi (transformator, rezystor, kondensator) nie są typowymi częściami składowymi silnika, lecz elementami/urządzeniami obwodów elektrycznych.

Pełne wyjaśnienie:

W typowym silniku elektrycznym kluczowymi elementami konstrukcyjnymi są stojan (część nieruchoma, wytwarzająca pole magnetyczne) oraz rotor/wirnik (część ruchoma, która obraca się pod wpływem oddziaływania elektromagnetycznego). To właśnie wirnik jest elementem, który bezpośrednio realizuje zamianę energii elektrycznej na mechaniczną w postaci momentu i prędkości obrotowej.

Odpowiedź "Rotor" jest poprawna, ponieważ rotor to nazwa elementu wirującego silnika. W zależności od typu silnika (np. indukcyjny, komutatorowy, synchroniczny) szczegóły budowy wirnika się różnią, ale sama idea pozostaje wspólna: jest to część, która się obraca i współpracuje z polem magnetycznym stojana.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Transformator" to osobne urządzenie elektryczne służące do zmiany wartości napięcia/prądu w obwodach prądu przemiennego. Może występować w zasilaczu lub układzie sterowania napędem, ale nie jest typową częścią konstrukcyjną silnika.
  • "Rezystor" jest elementem biernym ograniczającym prąd lub dzielącym napięcie. Stosuje się go w obwodach elektrycznych i elektronicznych (np. w układach rozruchowych, pomiarowych), lecz nie stanowi podstawowej części silnika jako maszyny.
  • "Kondensator" gromadzi energię w polu elektrycznym i bywa używany np. w silnikach jednofazowych do wytworzenia przesunięcia fazowego (kondensator pracy/rozruchu). Mimo że może współpracować z silnikiem, pozostaje elementem obwodu zasilania, a nie "częścią silnika" w sensie konstrukcyjnym jak wirnik.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "części silnika", szukaj nazw elementów mechaniczno-elektromagnetycznych (wirnik, stojan, uzwojenie, komutator), a nie elementów biernych obwodów (rezystor, kondensator) ani oddzielnych urządzeń (transformator).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rotor (wirnik) to część silnika, która obraca się i oddaje moment obrotowy na wał. Współpracuje z polem magnetycznym stojana, dzięki czemu w silniku powstaje ruch. To pojęcie dotyczy wielu typów silników, choć szczegóły budowy wirnika mogą się różnić.
Stojan to część nieruchoma silnika, która zwykle wytwarza pole magnetyczne (np. dzięki uzwojeniom lub magnesom). Wirnik jest częścią ruchomą, która w tym polu się obraca. Razem tworzą podstawowy układ elektromagnetyczny odpowiedzialny za wytwarzanie momentu.
Transformator jest osobnym urządzeniem do zmiany napięcia/prądu w obwodach AC. Może znajdować się w zasilaczu lub rozdzielnicy, ale typowy silnik jako maszyna składa się ze stojana i wirnika. Transformator nie jest elementem konstrukcyjnym silnika w standardowym ujęciu egzaminacyjnym.
Tak. Kondensator bywa stosowany np. w silnikach jednofazowych do uzyskania przesunięcia fazowego (kondensator pracy/rozruchu). To jednak zwykle element obwodu zasilania, a nie część mechaniczno-konstrukcyjna silnika jak wirnik czy stojan.
Części silnika to elementy jego budowy (np. wirnik, stojan, uzwojenia, wał), czyli to, co tworzy maszynę i realizuje zamianę energii. Elementy obwodu (rezystor, kondensator) służą do kształtowania napięć i prądów w instalacji lub sterowaniu i mogą być "obok" silnika.
Szukaj odpowiedzi opisującej element, który się obraca i jest połączony z wałem. W nazewnictwie to najczęściej "wirnik" lub "rotor". Jeśli wśród opcji są elementy typu rezystor czy transformator, zwykle są to dystraktory, bo nie są częścią mechaniczną silnika.
W zależności od typu silnika mogą to być m.in. uszkodzenia mechaniczne części wirujących, problemy z uzwojeniem wirnika, niewyważenie, tarcie o stojan czy zużycie elementów współpracujących (np. łożysk). W diagnostyce ważne jest odróżnienie awarii wirnika od problemów z zasilaniem.
Rezystor to element bierny, który ogranicza prąd lub powoduje spadek napięcia. W silniku elektrycznym kluczowe są elementy wytwarzające i wykorzystujące pole magnetyczne (stojan i wirnik). Rezystory mogą pojawiać się w układach sterowania lub rozruchu, ale nie są podstawową częścią samej maszyny.
Najczęściej w jednofazowych silnikach indukcyjnych, gdy trzeba wytworzyć przesunięcie fazowe, aby uzyskać moment rozruchowy. Kondensator może być dołączany tylko na czas rozruchu lub pracować stale. Na egzaminie pamiętaj: to element układu, a nie "wirująca część silnika".
Powtórz podstawowe elementy maszyn: stojan, wirnik, uzwojenia, wał, łożyska oraz ich funkcje. Ćwicz rozróżnianie części silnika od elementów instalacji i automatyki (styczniki, kondensatory, rezystory, transformatory). Pomaga oglądanie przekrojów silników i prostych schematów połączeń.
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Rotor (wirnik) jest podstawową częścią silnika elektrycznego odpowiedzialną za ruch obrotowy i współpracę z polem magnetycznym wytwarzanym przez stojan."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Electric motor" (opis ogólnej budowy i zasady działania) - accessed 2026-03-01
  • Wikipedia (PL), artykuł: "Wirnik" (definicja rotora/wirnika jako części wirującej maszyny) - https://pl.wikipedia.org/wiki/Wirnik - accessed 2026-03-01
  • Wikipedia (PL), artykuł: "Silnik elektryczny" (ogólny opis elementów silnika, w tym stojana i wirnika) - https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_elektryczny - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw maszyn elektrycznych (budowa i zasada działania silników)
  • Materiały dydaktyczne producentów silników (opisy budowy, przekroje, instrukcje serwisowe)
  • Notatki z elektrotechniki: różnice między elementami biernymi a maszynami elektrycznymi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego